Thuốc trị tăng huyết áp, dùng sao cho đúng?

Tạp Chí Sức Khỏe |

Một mục tiêu của việc điều trị cao huyết áp, trong đó có dùng thuốc, là đưa huyết áp về dưới 130/85 mmHg với người bệnh tuổi trung niên hoặc có bệnh đái tháo đường, về dưới 140/90 mmHg ở người từ 60 tuổi trở lên.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, số huyết áp tốt nhất là 120/80 mmHg (120 là số huyết áp trên và 80 là số dưới). Bị cao huyết áp khi huyết áp cao hơn 140/90.

»6 NHÓM THUỐC THƯỜNG DÙNG

Nhiều thuốc trị cao huyết áp đang được sử dụng ở nước ta, được chia thành 6 nhóm:

- Nhóm thuốc tác động lên thần kinh trung ương: Cơ chế là hoạt hóa một số tế bào thần kinh gây hạ huyết áp. Hiện nay, ít được dùng do tác dụng phụ gây trầm cảm, khi ngừng thuốc đột ngột, sẽ làm tăng vọt huyết áp.

Phải uống thuốc đều đặn và theo dõi huyết áp thường xuyên. Khi có bất thường, phải đi tái khám ở bác sĩ ngay
Phải uống thuốc đều đặn và theo dõi huyết áp thường xuyên. Khi có bất thường, phải đi tái khám ở bác sĩ ngay

- Nhóm thuốc chẹn bêta: Cơ chế là ức chế thụ thể bêta - giao cảm ở tim, mạch ngoại vi - do đó, làm chậm nhịp tim và hạ huyết áp. Thuốc dùng cho bệnh nhân có kèm đau thắt ngực hoặc đau nửa đầu. Chống chỉ định với người có kèm hen suyễn, suy tim, nhịp tim chậm.

- Nhóm thuốc đối kháng can-xi: Cơ chế là chặn dòng ion can-xi không cho đi vào tế bào cơ trơn của các mạch máu gây giãn mạch; từ đó, làm hạ huyết áp. Dùng tốt cho bệnh nhân có kèm đau thắt ngực, hiệu quả với bệnh nhân cao tuổi, không ảnh hưởng đến chuyển hóa đường, mỡ trong cơ thể.

- Nhóm thuốc ức chế men chuyển: Cơ chế là ức chế một enzym có tên là men chuyển angiotensin (ACE). Chính nhờ men chuyển angiotensin xúc tác mà chất sinh học angiotensin I biến thành angiotensin II,  gây co thắt mạch làm tăng huyết áp. Nếu men chuyển ACE bị thuốc ức chế tức, không hoạt động được, sẽ không sinh ra angiotensin II, có hiện tượng giãn mạch và làm hạ huyết áp. Được chọn khi người bị kèm hen suyễn (chống chỉ định với chẹn bêta), đái tháo đường. Tác dụng phụ: làm tăng kali huyết và gây ho khan.

- Nhóm thuốc đối kháng thụ thể angiotensin II: Có tác dụng hạ huyết áp, đưa huyết áp về trị số bình thường. Đặc biệt, tác dụng hạ huyết áp của chúng tốt hơn nếu phối hợp với thuốc lợi tiểu thiazid. Không dùng cho phụ nữ có thai hoặc người bị dị ứng với thuốc.

Mọi sự thay đổi về thuốc tăng huyết áp phải hỏi ý kiến của bác sĩ. Thay đổi như thế nào thuốc vào thẩm quyền của bác sĩ điều trị
Mọi sự thay đổi về thuốc tăng huyết áp phải hỏi ý kiến của bác sĩ. Thay đổi như thế nào thuốc vào thẩm quyền của bác sĩ điều trị

»NGUYÊN TẮC SỬ DỤNG

Để được điều trị bằng thuốc, người bệnh cần đi khám và được bác sĩ điều trị chỉ định, hướng dẫn sử dụng thuốc. Đặc biệt, bác sĩ sẽ giúp tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Trước hết, dùng liều thấp và tăng liều dần dần với chỉ một loại thuốc.

- Nếu không hiệu quả, mới kết hợp 2 thuốc.

- Nếu thuốc được chọn đầu tiên có hiệu quả kém và có nhiều tác dụng phụ thì đổi nhóm thuốc khác, không cần tăng liều hoặc kết hợp thêm thuốc thứ 2.

- Nên dùng loại thuốc cho tác dụng kéo dài, uống một lần trong ngày.

- Khi đã xác định bệnh tăng huyết áp, phải dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Phải uống thuốc đều đặn và theo dõi huyết áp thường xuyên. Khi có bất thường, phải đi tái khám ở bác sĩ ngay.

PGS. TS. Nguyễn Hữu Đức
Trường Đại học Y Dược, TP. HCM

Tăng huyết áp giả tạo là như thế nào?

|

Khi đo huyết áp thấy cao, có thể là tăng huyết áp giả tạo do những biểu hiện khá giống với tăng huyết áp thực sự. Có khoảng 10%người cao tuổi gặp phải tình trạng dễ nhầm lẫn này.

Điều trị tăng huyết áp

|

Bên cạnh áp dụng các biện pháp tích cực thay đổi lối sống như trên, bệnh nhân cần được theo dõi, quản lý bệnh lâu dài và điều trị theo hướng dẫn của thầy thuốc để giảm bớt các nguy cơ xảy ra biến chứng và để duy trì mức huyết áp hợp lý.

Chẩn đoán và dự phòng bệnh tăng huyết áp

|

Kiểm tra huyết áp thường xuyên là biện pháp quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh.

Nên và không nên làm gì khi bị huyết áp thấp?

Tạp chí Sức Khỏe (Sống Khỏe) |

Cứ mỗi 10g rượu uống vào, huyết áp sẽ tăng 1mmHg. Nhưng điều đó không có nghĩa bạn nên uống nhiều rượu nếu bạn bị huyết áp thấp.

Làm sao giữ huyết áp ổn định khi lớn tuổi?

ThS.BS Nguyễn Thị Thanh Nga - Bệnh viện Nguyễn Trãi TP.HCM - Tạp Chí Sức Khỏe |

Tôi năm nay 57 tuổi, có bệnh lý tăng huyết áp. Mỗi ngày tôi đều đo huyết áp và có lúc huyết áp là 12-13. Tôi vẫn đang uống thuốc về điều trị tăng huyết áp.