Tránh trầm cảm khi mãn kinh

|

Sức Khỏe - Khi đến giai đoạn mãn kinh, người phụ nữ sẽ trải qua nhiều biến đổi về thể chất như da khô, nhăn nheo, ngực mềm nhão, tiểu nhiều... càng làm tăng gánh nặng tâm sinh lý như tính tình thay đổi, dễ rơi vào trầm uất.

Nhiều yếu tố khách quan như cuộc sống, ăn uống, sinh hoạt... khiến tình trạng trầm cảm tuổi mãn kinh nặng nề hơn. Vì vậy, việc thay đổi lối sống theo hướng tích cực, biết cân bằng cảm xúc cũng giúp tâm trạng luôn ổn định.

Trầm cảm là vấn đề khá thường gặp ở phụ nữ độ tuổi mãn kinh
Trầm cảm là vấn đề khá thường gặp ở phụ nữ độ tuổi mãn kinh. Nguồn (internet)

Tại sao dễ trầm cảm khi mãn kinh?

Ở phụ nữ, từ khi dậy thì, buồng trứng sẽ hoạt động theo chu kỳ hàng tháng, các nang noãn trưởng thành và phóng thích đồng thời tiết ra các hormone estrogen và progesteron đi vào máu. Estrogen là chất rất cần thiết với cơ thể. Một trong những vai trò quan trọng của estrogen là làm tăng serotonin trong não (serotonin là hormone giúp ngăn ngừa trầm cảm, tạo cảm giác hạnh phúc và hòa đồng).

Tuy nhiên, khi bước vào tuổi mãn kinh, lượng estrogen được phóng thích giảm rất nhiều, kéo theo lượng serotonin cũng suy giảm. Estrogen suy giảm ảnh hưởng đến ham muốn tình dục của chị em, gây đau rát, khó chịu. Đồng thời làm thay đổi một số bộ phận như da khô, nhăn, ngực chảy xệ, mềm nhão, thay đổi thói quen tiểu tiện ban đêm...

Những điều này chính là nguyên nhân tạo nên những thay đổi trong cảm xúc của các chị em. Tùy cơ địa của mỗi người mà sự suy giảm estrogen diễn ra nhanh hay chậm, sớm hay muộn.

Xây dựng lối sống, chế độ ăn uống, tập luyện khoa học và phù hợp, giữ tinh thần luôn thoải mái... sẽ giúp chị em nhẹ nhàng vượt qua các rối loạn trầm cảm giai đoạn mãn kinh.

Tuy nhiên, đa phần phụ nữ tuổi mãn kinh đều sẽ trải qua những rối loạn như: thường xuất hiện những cơn bốc hỏa (tự nhiên thấy có luồng nóng bất thình lình chạy trong cơ thể và mặt khiến da đỏ bừng, người toát mồ hôi), hay rơi vào trạng thái lo âu, buồn chán, nóng nảy, dễ bị kích thích, hay gây gổ với người thân hoặc thỉnh thoảng cảm thấy bồn chồn và mệt mỏi.

Theo thống kê, cứ 5 phụ nữ, có một người bị xáo trộn tâm, sinh lý không thể chịu đựng nổi dẫn đến trầm cảm.

Nhiều yếu tố làm gia tăng trầm cảm

Ngoài nguyên nhân là sự xáo trộn của nội tiết tố estrogen, có nhiều yếu tố khác làm gia tăng tình trạng trầm cảm ở phụ nữ tuổi mãn kinh. Đặc biệt, những chị em gặp sang chấn tâm lý liên quan đến người thân (chồng/con mất, con ra ở riêng...) có nguy cơ trầm cảm cao hơn gấp 5 lần so với những người không gặp sang chấn tâm lý.

Những yếu tố khác khiến tình trạng trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh gia tăng là không có nhà riêng, chưa lập gia đình, công việc không ổn định, mắc một số bệnh mạn tính, có các triệu chứng tiền mãn kinh (khó ngủ, cơn bốc hỏa, hay hồi hộp, đau nhức xương, giảm trí nhớ...).

Ngoài ra, người từng phải đi khám về tâm lý, đã được chẩn đoán trầm cảm trước đó và sử dụng những thuốc chống suy nhược cơ thể, rối loạn giấc ngủ... nguy cơ bị trầm cảm khi mãn kinh cũng rất cao.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh


Cơ thể thường xuyên hoạt động sẽ giúp đầu óc thư giãn, thoải mái, tránh được những
suy nghĩ tiêu cực, đẩy xa stress, lo âu.
Khi được chẩn đoán trầm cảm, bác sĩ sẽ chỉ định dùng các loại thuốc chống trầm cảm, sử dụng hormone thay thế nhằm giúp chị em đưa cảm xúc về lại đúng “quỹ đạo” ban đầu, giảm những cơn bốc hỏa, khó chịu, lo âu.

Tuy nhiên, không phải ai cũng sử dụng thuốc hiệu quả. Chính vì vậy, việc thay đổi lối sống, thói quen ăn uống lành mạnh không chỉ giúp chị em đối phó với những cơn thay đổi cảm xúc mà còn phòng trầm cảm hiệu quả.

Cụ thể:

- Thường xuyên tập thể dục với những bài tập, môn thể thao nhẹ nhàng, phù hợp với sức khỏe và khả năng của bản thân như yoga, aerobic, khiêu vũ, cầu lông... Cơ thể thường xuyên hoạt động sẽ giúp đầu óc thư giãn, thoải mái, tránh được những suy nghĩ tiêu cực, đẩy xa stress, lo âu.

- Hãy chia sẻ những vấn đề của bản thân. Khi gặp những triệu chứng của tiền mãn kinh hoặc tâm trạng đột ngột thay đổi, tự nhiên nóng nảy, bốc hỏa, khi gặp những sự cố về công việc, tiền bạc, hôn nhân... đừng cố giữ giải quyết một mình mà hãy tâm sự với những người bạn tin cậy.

Việc được chia sẻ và lắng nghe sẽ giúp bạn tìm ra nhiều phương án giải quyết cho vấn đề của mình, từ đó có được cách tốt nhất mà không phải lo lắng quá nhiều.

- Thực hiện chế độ ăn uống ít chất béo và ít cholesterol giúp phòng bệnh béo phì, tăng huyết áp, giảm tình trạng rối loạn lipid máu, rối loạn nội tiết tố, tránh gây ra tình trạng trầm cảm.

Nên ăn những thực phẩm giàu can-xi (sữa, tôm cua, trứng...), phốt-pho (trứng, thịt, các loại đậu...), selen (ngô, bắp cải, đậu Hà Lan...). Cần bổ sung nhiều thực phẩm chứa omega-3 (cá, đậu tương...), isoflavones (đậu đen, đậu đỏ, đậu ván, đậu bắp, đậu nành...) và phytosterols (dầu thực vật)...  Các chất này có tác dụng tương tự estrogen. Lưu ý, tránh những gia vị cay nóng để hạn chế những cơn bốc hỏa.

Ngoài ra, các bác sĩ khuyến cáo rằng, những phụ nữ quanh tuổi mãn kinh nên thường xuyên đi khám, tầm soát để phát hiện sớm và có hướng điều trị kịp thời những rối loạn trầm cảm.

Đặc biệt, với những người có các triệu chứng tiền mãn kinh rõ rệt hoặc trong cuộc sống gặp những sang chấn về tâm lý, kinh tế gia đình không ổn định, hôn nhân không hạnh phúc... việc thăm khám nên thực hiện càng sớm càng tốt. Điều này sẽ giúp các chị em vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng, không ảnh hưởng nhiều đến tâm lý cũng như các sinh hoạt hàng ngày.

 

Tư vấn chuyên môn:
BS. Phạm Thanh Hải
Bệnh viện Từ Dũ, TP. HCM
Lê Nguyễn - Theo Tạp chí Sức khỏe

TAGS

Chồng trầm cảm khi vợ sinh con

|

Nhiều người vợ sau khi sinh con thường trải qua sự thay đổi tâm trạng mạnh mẽ và có thể dẫn đến trầm cảm.

Bệnh loạn thần kinh ở phụ nữ sau sinh

|

Sau sinh nở, người mẹ rất dễ bị trầm cảm, không hứng thú chăm sóc con, nặng hơn sẽ nói nhảm, dễ bị kích động... Nguyên nhân là ở sự tác động của các thuốc kháng sinh dùng trong sản phụ khoa, thuốc đồng vận dopamine hoặc thiếu vitamin B12.

Phụ nữ nên cảnh giác với trầm cảm sau khi mãn kinh

|

Rối loạn trầm cảm là một hội chứng rất hay gặp ở người phụ nữ nhất là phụ nữ lớn tuổi. Nó hiện diện trên 20% phụ nữ, và tỷ lệ này càng tăng trong giai đoạn chung quanh tuổi mãn kinh.