Rượu bia ngày Tết: Làm thế nào để tránh ngộ độc?

|

(Sức Khỏe – khoe24h) Những ngày Tết, mọi người thường uống rượu, bia nhiều hơn nên số người bị ngộ độc rượu cũng tăng cao hơn so với ngày thường. Có không ít trường hợp ngộ độc rượu không được xử trí kịp thời, dẫn đến biến chứng hôn mê sâu, thậm chí tử vong.

Nhận biết các biểu hiện của ngộ độc rượu để có phương pháp xử trí kịp thời và hiệu quả; biết cách phòng tránh ngộ độc rượu vì thế có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Những biểu hiện ngộ độc rượu

Trong rượu bình thường (hay còn gọi là rượu bia thực phẩm) có chứa ethanol. Tuy được dùng để pha chế đồ uống giải khát nhưng bản thân ethanol cũng là chất có thể gây độc hại cho con người. Ethanol ức chế làm suy yếu hệ thần kinh trung ương, gây giảm hoạt động các nơ-ron thần kinh. Ngộ độc ethanol có thể cấp tính hoặc mạn tính, phụ thuộc vào số lượng rượu người đó thường xuyên uống. Vì thế, nếu uống nhiều rượu sẽ dẫn đến say, nghiện và gây ra nhiều tác hại cho sức khỏe.

Theo đó, ngộ độc cấp tính có những biểu hiện như: giai đoạn đầu có dấu hiệu kích thích (người thấy sảng khoái, nói nhiều, rối loạn phối hợp động tác).

Nhiều trường hợp ngộ độc rượu không được xử trí kịp thời, dẫn đến biến chứng hôn mê sâu, thậm chí tử vong (Ảnh Internet)
Nhiều trường hợp ngộ độc rượu không được xử trí kịp thời, dẫn đến biến chứng hôn mê sâu, thậm chí tử vong (Ảnh Internet)
Giai đoạn ức chế có biểu hiện: phản xạ gân xương giảm, tri giác giảm, mất khả năng tập trung tư tưởng, giãn mạch ngoại vi dẫn đến hạ huyết áp, tử vong.

Ngộ độc mạn tính là do uống rượu dài ngày dẫn đến sút cân, chán ăn, tiêu chảy do tổn thương gan và ruột, da tái do thiếu máu, thoái hóa gan, xơ gan, có thể ung thư gan, mất trí nhớ, run, rối loạn tâm thần.

Tuy nhiên, nguy hiểm hơn và thường dẫn đến tử vong là khi uống rượu có chứa methanol, một chất cồn công nghiệp. Methanol sau khi được uống vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành formaldehyde nhờ men alcohol dehydrogenase và sau đó thành formic acid nhờ men acetaldehyde dehydrogenase. Chính những chất này gây độc cho gan, thận, gây suy thận cấp, viêm gan nhiễm độc, đặc biệt là gây toan hóa máu nặng. Khi uống rượu có methanol, lúc mới đầu, nạn nhân có biểu hiện loạng choạng, hoa mắt, buồn nôn, nôn… giống hệt cảm giác say rượu khiến người uống lầm tưởng là say nhưng thực chất là bị ngộ độc. Nếu để lâu, người bệnh sẽ rơi vào tình trạng tím tái, hôn mê, co giật, rối loạn điện giải, tụt huyết áp và có thể tử vong nhanh chóng. Những người này cần được đưa ngay đến cơ sở y tế để cấp cứu kịp thời. Trường hợp được cứu sống cũng thường phải chịu nhiều di chứng về thần kinh.

Các bước xử trí sau khi uống rượu

Để không rơi vào tình trạng ngộ độc rượu và chịu những tổn thương không đáng có, cần chú ý một số điều sau:

Nên:

- Khi uống rượu thấy chếnh choáng, nên tìm cách gây nôn hết, sau đó xát mạnh hai bên má.

- Uống nhiều nước để không bị mất nước khi nôn liên tục. Uống nước ấm tốt hơn nước lạnh. Nên uống thêm các loại: nước chanh, nước cam vắt, nước ép bưởi, sinh tố chuối, nước các loại đậu ninh nhừ (đặc biệt là đậu xanh). Uống nhiều lần các loại nước này sẽ giải được ngộ độc rượu dạng nhẹ.

- Cởi khuy áo cổ, tháo thắt lưng và nằm nơi thoáng mát (tránh gió lùa).

- Tư thế nằm úp xuống giường, hai tay xuôi ra sau, mặt nghiêng trái.

- Nếu người uống rượu say ngủ, người nhà hãy để yên cho họ ngủ. Tuy nhiên, sau khoảng vài tiếng, phải đánh thức dậy cho ăn cháo loãng. Tránh trường hợp để người say rượu đói, sẽ bị hạ đường huyết, rất nguy hiểm.

Nước các loại đậu ninh nhừ, trà gừng, nước chanh... là các thức uống giải rượu an toàn và có hiệu quả tốt (Ảnh Internet)
Trà gừng, nước chanh... là các thức uống giải rượu an toàn và có hiệu quả tốt (Ảnh Internet)
Không nên:

- Không nên uống những loại thuốc có tác dụng bổ gan để giải độc rượu.

- Không uống thêm vitamin B1, B6, acid folic… để làm giảm đau đầu khi say, bởi sẽ có hại cho gan. Paracetamol, aspirin và một số loại thuốc giảm đau, hạ sốt khi được uống với rượu sẽ kích ứng niêm mạc dạ dày, gây chảy máu đường tiêu hóa.

- Không nên uống các loại thuốc chống nôn vì sẽ làm giữ chất độc lại trong cơ thể, gan không kịp lọc chất độc càng gây tổn hại nghiêm trọng, lâu ngày dễ bị xơ gan, ung thư gan.

Phòng tránh ngộ độc rượu

Để phòng ngừa ngộ độc rượu, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế khuyến cáo, không uống quá nhiều rượu (uống dưới 30ml một ngày nếu rượu có nồng độ cồn từ 30% trở lên). Không uống cồn công nghiệp và rượu có hàm lượng methanol cao hơn 0,05% vì những chất này có thể gây mù mắt và tử vong cao.

Không uống rượu pha chế, rượu ngâm với lá, rễ cây độc, phủ tạng động vật không rõ ràng độc tính, mật cá hay những loại rượu ngâm được làm theo kinh nghiệm cá nhân. Đặc biệt, không cho trẻ em dưới 16 tuổi uống rượu bia. Cấm những người chưa thành niên (người dưới 18 tuổi) uống rượu hoặc các loại nước có nồng độ cồn từ 14 độ trở lên.

Ngoài ra, không nên uống khi không biết rõ nguồn gốc của rượu, khi rượu không có giấy chứng nhận lưu hành của cơ quan chức năng có thẩm quyền và khi cơ thể đang đói, mệt hoặc căng thẳng.

Để có một kỳ nghỉ Tết vui, khỏe, an toàn, phòng tránh ngộ độc rượu, khi uống, nên chọn loại rượu có thương hiệu đáng tin cậy, đảm bảo an toàn thực phẩm và chỉ uống ít (khoảng 30ml). Ngoài ra, cũng cần lưu ý, trong khi uống rượu, vẫn phải ăn cơm và thức ăn khác nhằm tránh tình trạng cảm lạnh do đói, rét. Quan niệm uống rượu cho ấm người chỉ đúng khi uống một lượng rượu vừa đủ nhu cầu và đang ở nơi ấm, kín gió cũng như mặc đủ ấm. Vì thân nhiệt tăng do rượu nhanh nhưng rất chóng tàn. Do vậy, nếu không ăn uống đầy đủ, người uống rượu sẽ bị cạn năng lượng, dễ cảm lạnh, nguy hiểm tính mạng.

Lưu ý, chỉ nên uống một loại rượu, tuyệt đối không nên uống cùng lúc nhiều loại. Với nam giới, một ngày không nên uống quá 3 lon bia; với nữ, chỉ là 2 lon bia.

BS. Trần Thái Bảo Trân
Bệnh viện Đại học Y Dược, TP. HCM

Tạp chí Sức Khỏe

TAGS