Luyện tập sau đột quỵ

|

(Sức Khỏe) Hiện nay, tỷ lệ bệnh nhân tai biến mạch máu não (đột quỵ) ngày càng gia tăng. Đáng lo ngại là đột quỵ có thể cướp đi sự sống của bệnh nhân và thường để lại di chứng rất nặng nề với người may mắn thoát khỏi lưỡi hái của tử thần.

Để giúp những bệnh nhân may mắn quay lại với cộng đồng, có những ngày mới lạc quan hơn, hạn chế cảm giác “mình là người tàn phế”, người nhà của bệnh nhân nên phối hợp với nhân viên y tế lên kế hoạch phục hồi chức năng cho họ ngay từ khi còn nằm tại bệnh viện.

Theo Bác sĩ Chuyên khoa 1 Trần Thị Ái Nhung, Bệnh viện Đa khoa Bưu Điện, TP. HCM, bệnh nhân tai biến mạch máu não sau cơn đột quỵ sẽ được luyện tập với một số bước sau đây:

Lấy lại thăng bằng

Đầu tiên, bệnh nhân sẽ được luyện giữ thăng bằng động và tĩnh cho cơ thể. Vì khi cơ thể lấy lại được thăng bằng, bệnh nhân sẽ phát triển tốt hơn những bước tiếp theo.

- Thăng bằng ngồi tĩnh: Bệnh nhân sẽ được người nhà giúp ngồi dậy. Sau đó, người nhà (ở vị trí sau lưng bệnh nhân) dùng lực tay đẩy bệnh nhân về phía trước. Bệnh nhân sẽ dùng sức chịu lực lại để không ngã chúi về phía trước.

- Thăng bằng ngồi động: Sau khi hoàn thành bước trên, bệnh nhân sẽ được tập bước tiếp theo là ngồi tại chỗ, đưa tay lên ngang vai rồi đánh tay lên xuống.

- Thăng bằng đứng tĩnh: Khi đã luyện tập ngồi thật vững, bệnh nhân sẽ được các kỹ thuật viên tập bước tiếp theo là thăng bằng đứng. Tương tự như thăng bằng ngồi tĩnh, khi đứng, bệnh nhân cũng phải dùng lực chống lại để không ngã về phía trước.

- Thăng bằng đứng động: Bệnh nhân cũng sẽ tập đứng và hoạt động lên xuống phần cánh tay như phần động ở thăng bằng ngồi.

- Thăng bằng đứng: Để đến được giai đoạn này, bệnh nhân phải tự mình đứng vững được để hạn chế tình trạng ngã khi tập đi.

Người bệnh tai biến sẽ được các bác sĩ và kỹ thuật viên hướng dẫn tập bập bênh, luyện đi bằng thanh song song.

Người bệnh kiên nhẫn luyện tập thì khả năng hồi phục sẽ rất cao
Người bệnh kiên nhẫn luyện tập thì khả năng hồi phục sẽ rất cao
Tập đi bằng gậy bốn chân

Bước tập đi bằng gậy bốn chân có những lưu ý sau:

- Bệnh nhân dùng tay không liệt để chống gậy.

- Cố gắng di chuyển phần chân bên liệt trước.

- Chú ý để gót bàn chân không liệt ngang với đầu ngón chân liệt để dễ dàng di chuyển.

Tập lên/xuống cầu thang

Bước này, người nhà cần theo dõi người bệnh cẩn thận.

- Bệnh nhân dùng tay không liệt vịn chắc thành cầu thang.

- Di chuyển phần chân không liệt lên trước.

- Không nên để bệnh nhân tập leo cầu thang nếu không có tay vịn hoặc cầu thang quá đứng.

- Nên cho bệnh nhân đi lùi khi mới bắt đầu tập đi xuống cầu thang.

- Dùng tay khỏe nắm chắc tay vịn.

- Để chân liệt xuống trước sau đó di chuyển chân không liệt xuống sau.

Tập những hoạt động sinh hoạt thường ngày

Bác sĩ sẽ định hướng cho bệnh nhân sau 3 tháng điều trị tại bệnh viện cách ngồi khi đi vệ sinh, cài cúc áo, chải tóc. Kèm theo, bệnh nhân sẽ được vận động tĩnh với những hoạt động như cầm muỗng, tập viết, lượm thóc, chọn màu sắc.

Trường hợp liệt bên phần tay phải, bệnh nhân sẽ cần tập luyện nhiều hơn để có thể sinh hoạt lại bình thường như trước đây. Thông thường, bệnh nhân phải mất từ 6-12 tháng mới đạt được 50% kết quả. Vì thế, bệnh nhân và người nhà nên kiên trì.

Việc tập luyện nên có sự hướng dẫn của các kỹ thuật viên
Việc tập luyện nên có sự hướng dẫn của các kỹ thuật viên
Những luyện tập kèm theo

Đa số người bệnh rơi vào trạng thái quên hiện tại, chỉ nhớ đến những ký ức nên việc luyện tập trí nhớ xa - gần rất cần thiết. Khi họ đi trở lại được, việc luyện tập dáng đi cũng là điều không thể thiếu trong quá trình luyện tập. Nhiều trường hợp bệnh nhân bị méo lệch một bên mặt, khiến nước bọt chảy ra mà không kiểm soát được, gây nhiều khó khăn trong việc ăn uống, có thể tập nhai chewing gum không đường như một cách luyện tập cho cơ mặt.

C. Huỳnh

Tạp chí Sức Khỏe

TAGS

Đột qụy: Cách nhận biết và xử trí đúng để tránh di chứng

Tạp chí Sức Khỏe |

(Sức Khỏe- khoe24h) Đột qụy, còn gọi là tai biến mạch máu não, xảy ra đột ngột do mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị vỡ khiến não không được cung cấp máu làm cho tế bào não bị thiếu oxy và chất dinh dưỡng.