Loại bỏ chứng khàn tiếng

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe- Sẽ không quá đáng ngại nếu bạn bị khàn tiếng, giọng lào khào, nói không ra hơi nhưng chỉ vài ngày sau, các triệu chứng khó chịu này biến mất.

Song nếu những triệu chứng ấy kéo dài vài tuần không dứt hoặc vừa tạm yên lại xuất hiện dữ dội hơn. Với những người phải làm công việc thường xuyên nói nhiều thì càng phải thận trọng hơn.

»HAI NHÓM NGUYÊN NHÂN PHỔ BIẾN GÂY KHÀN TIẾNG

Chứng khàn tiếng thường gặp ở những người có công việc phải thường xuyên nói nhiều, nói to như giáo viên, phát thanh viên, ca sĩ, người bán hàng, diễn viên kịch… Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến chứng khàn tiếng và nhiều nguyên nhân trong số đó cần phải cẩn trọng xem xét. Đặc biệt, khi đã điều trị nội khoa đúng cách mà sau 2 tuần, bệnh nhân vẫn bị khàn tiếng kéo dài thì cần đi nội soi thanh quản để xác định nguyên nhân.

Chứng khàn tiếng thường gặp ở những người có công việc phải thường xuyên nói nhiều, nói to
Chứng khàn tiếng thường gặp ở những người có công việc phải thường xuyên nói nhiều, nói to

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến khàn tiếng kéo dài và tái lại nhưng tựu chung có thể phân ra làm 2 nhóm, là:

Nguyên nhân do tổn thương trên dây thanh

Bao gồm:

- Hạt dây thanh

- Polyp dây thanh

- U nang dây thanh

- Papilloma dây thanh

- Nấm dây thanh

- Lao dây thanh

- Lõm (rãnh) dây thanh

- Ung thư dây thanh

Nguyên nhân do hệ thần kinh

Bao gồm:

- Tổn thương dây thần kinh quặt ngược gây liệt dây thanh. Nguyên nhân thường do mổ bướu cổ nên phải cân nhắc thật kỹ trước khi mổ (xác định bướu lành tính hay ác tính). Nếu mổ, nên chọn bác sĩ có kinh nghiệm và tay nghề cao để tránh ảnh hưởng dây thần kinh quặt ngược.

- Tổn thương não gây liệt dây thanh.

- Liệt dây thanh do cảm lạnh.

- U vùng trung thất, phổi chèn ép dây thần kinh quặt ngược gây liệt dây thanh.

»BIẾN CHỨNG ĐE DỌA KHI KHÀN TIẾNG

Ngoài ảnh hưởng đến sinh hoạt, nói mệt hụt hơi... khi tình trạng bệnh khan tiếng kéo dài, có thể gây ra nhiều hậu quả, chẳng hạn các trường hợp ác tính như: ung thư, lao dây thanh. Nếu để lâu, không điều trị kịp thời, sẽ ảnh hưởng đến tính mạng. Ngoài ra, các trường hợp hạt dây thanh để lâu sẽ khó điều trị. Nang dây thanh để lâu sẽ có nguy cơ lõm dây thanh gây “giọng mái”. Polyp dây thanh ngoài việc gây kích ứng tạo hạt viêm đối bên còn có nguy cơ hóa ung thư…

Điều trị không đúng phương pháp, không triệt để có thể khiến tình trạng phức tạp hơn (như hạt xơ dây thanh nếu uống thuốc thì chỉ giảm tạm thời, dễ tái phát). Ngoài ra, khi điều trị với phương pháp cắt bằng ống cứng nang dây thanh, polyp dây thanh, có thể dễ bị sang chấn vùng xung quanh. Lúc này, cần có thời gian hồi phục kéo dài và có thể bị tái lại. Lưu ý, hạt dây thanh hình thành do thói quen sử dụng 2 dây thanh quá mức, nói nhiều. Vì thế, nếu sau cắt mà vẫn không thay đổi thói quen, sẽ rất dễ tái phát, nhất là ở những trường hợp hạt dây thanh có nhiễm HPV…

Nếu khàn tái đi tái lại lâu ngày, cần đi nội soi thanh quản
Nếu khàn tái đi tái lại lâu ngày, cần đi nội soi thanh quản

»CÁCH ĐIỀU TRỊ KHÀN TIẾNG

Nếu khàn tạm thời do thời tiết, chỉ cần nghỉ ngơi điều trị nội khoa, bệnh sẽ khỏi sau 1 tuần. Nếu khàn tái đi tái lại lâu ngày, cần đi nội soi thanh quản. Tốt nhất, soi qua ống mềm, hình ảnh rõ, giúp xác định chính xác nguyên nhân. Tuy nhiên, các trường hợp thông thường chỉ cần soi bên ngoài bằng ống cứng. Nếu vẫn không thấy hoặc chỉ được chẩn đoán chung chung là viêm mạn tính... cần soi lại bằng ống mềm với bác sĩ có kinh nghiệm để xác định chính xác nguyên nhân. Điều trị cho các trường hợp hạt xơ dây thanh, nang dây thanh, polyp dây thanh... là cắt (tốt nhất qua nội soi ống mềm với bác sĩ có kinh nghiệm). Trường hợp lao dây thanh, nấm dây thanh, sẽ được làm sinh thiết qua nội soi ống mềm đơn thuần giải phẫu bệnh để chẩn đoán xác định; sau đó, điều trị nội khoa. Nếu ung thư dây thanh, tùy theo giai đoạn phát hiện sớm hay trễ để có cách xử trí phù hợp.

»PHÒNG NGỪA KHÀN TIẾNG KHÔNG KHÓ

Để phòng ngừa các bệnh lý mạn tính hạt xơ dây thanh, nang dây thanh, polyp dây thanh... cách tốt nhất là không lạm dụng giọng nói. Tránh nói to, nói nhiều hoặc la hét. Khi bị viêm cấp, cần nghỉ ngơi và uống thuốc kịp thời, tránh viêm tái đi tái lại. Bên cạnh đó, hãy nói “không” với thuốc lá vì đa số các trường hợp ung thư dây thanh có tiền sử hút thuốc lá.

Tư vấn chuyên môn:
ThS. BS. Phạm Thị Vân Thanh
Trưởng phòng Nội soi Thanh - Khí - Phế quản
Bệnh viện Chợ Rẫy, TP. HCM
Minh Hải

TAGS