Khi cơ quan giữ thăng bằng “nhiễu sóng”

|

(Sức Khỏe) Khi cơ quan giữ thăng bằng trong cơ thể bị “nhiễu sóng”, không nhận được thông tin hoặc nhận thông tin trái ngược nhau, sẽ gây ra tình trạng choáng váng, chóng mặt, buồn nôn - thường được gọi với tên rối loạn tiền đình.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, rối loạn tiền đình là cách gọi dân gian để chỉ tình trạng choáng váng, chóng mặt, buồn nôn… gây ra bởi các tổn thương ở tai, mắt, hệ thần kinh, tim mạch…

Tìm hiểu về cơ quan giữ thăng bằng

Để giữ được cảm giác thăng bằng cho cơ thể, não bộ phải xử lý một tiến trình thông tin khác nhau từ mắt, hệ thống thần kinh và tai trong. Trong đó, đôi mắt có chức năng thu nhận những tín hiệu giúp xác định vị trí và chuyển động thân thể trong không gian. Những dây thần kinh giác quan ở trong da, bắp thịt và khớp gửi thông điệp tới não về những sự chuyển động và những vị trí thân thể. Và cơ quan kiểm soát sự cân bằng ở trong tai trong - mê cung tiền đình - lại có chức năng khác. Nó bao gồm những cấu trúc dạng vòng (ống bán khuyên) chứa đựng chất dịch và những cảm biến giống như tóc theo dõi sự quay đầu của cơ thể. Gần những ống bán khuyên là nang và túi nhỏ, chứa đựng những hạt nhỏ xíu gọi là thạch nhĩ. Những hạt này được gán cho những thụ thể cảm giác giúp đỡ nhận diện trọng lực và sự chuyển động trước sau.

Rối loạn tiền đình, cơ quan giữ thăng bằng, choáng váng chóng mặt, nguyên nhân gây rối loạn tiền đình, Bệnh Meniere, đau nửa đầu thể tiền đình, U dây thần kinh tiền đình, u bao sợi dây thần kinh tiền đình, đột quỵ thiếu máu não, chảy máu trong não, xơ cứng rải rác não, Viêm tai trong, rối loạn lo âu, rối loạn về cảm giác, Hạ huyết áp tư thế xơ vữa động mạch, tắc nghẽn động mạch từng phần, bệnh cơ tim, chứng loạn nhịp tim, giảm sút trong thể tích máu, buồn nôn choáng váng, da nhợt nhạt, tạp chí Sức khỏe, khoe24h
Tai là bộ máy nghe đồng thời là bộ máy thăng bằng (Ảnh internet)
Sự cân bằng phụ thuộc vào hoạt động của ít nhất hai trong số ba hệ thống này. Đặc biệt, những tín hiệu từ tai trong và những dây thần kinh giác quan giúp giữ cơ thể thẳng đứng. Nếu não bộ “nhiễu sóng”, không nhận được tiến trình thông tin từ các cơ quan trên hoặc nhận thông tin trái ngược nhau, hoặc cơ quan cảm giác thu nhận không chính xác do rối loạn chức năng, cơ thể sẽ bị choáng váng hoặc mất thăng bằng. Đây là những triệu chứng mà bệnh nhân thường gặp tại các phòng khám nội tổng quát, thần kinh và tai mũi họng. Các triệu chứng này có thể nặng hoặc nhẹ. Việc điều trị tùy thuộc triệu chứng và nguyên nhân khởi phát.

Những nguyên nhân gây rối loạn tiền đình

Choáng váng, chóng mặt, mất thăng bằng... thông thường là kết quả của một chuyển động đột ngột, gây rối loạn những dây thần kinh và cấu trúc giữ cơ chế cân bằng trong tai trong (hệ tiền đình). Đó là khi đi tàu xe, máy bay, tàu thủy... Tuy nhiên, chúng còn xảy ra do những nguyên nhân sau:

- Viêm vùng tai trong, bao gồm viêm thần kinh tiền đình hoặc mê đạo cấp. Tình trạng này thường xảy ra đột ngột, chóng mặt dữ dội kéo dài vài ngày, đi kèm sự buồn nôn và nôn.

- Bệnh Meniere - do sự tích tụ quá mức của dịch vào tai trong. Bệnh đặc trưng bởi những cơn chóng mặt đột ngột từ 30 phút tới một giờ hay dài hơn. Những dấu hiệu và triệu chứng khác gồm: cảm giác căng trong tai, ù tai, giảm thính lực, trường hợp nặng kéo dài có thể gây điếc tai. Nguyên nhân của bệnh chưa được xác định rõ.

- Chứng đau nửa đầu thể tiền đình. Những người bị chứng này rất nhạy cảm với sự chuyển động và ánh sáng. Có thể khởi phát sau việc quay đầu nhanh hoặc tới nơi đông đúc, ồn ào, nơi có nhiều ánh sáng chói chang. Người bệnh có cảm giác mất thăng bằng hoặc nghe có tiếng reo trong tai. Ở đa số những người bị chứng này, chóng mặt không nhất thiết xảy ra cùng lúc với đau đầu. Thay vào đó, chóng mặt xảy ra trước, báo hiệu một cơn đau nửa đầu dữ dội sắp diễn ra. Cơn đau này kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.

Rối loạn tiền đình, cơ quan giữ thăng bằng, choáng váng chóng mặt, nguyên nhân gây rối loạn tiền đình, Bệnh Meniere, đau nửa đầu thể tiền đình, U dây thần kinh tiền đình, u bao sợi dây thần kinh tiền đình, đột quỵ thiếu máu não, chảy máu trong não, xơ cứng rải rác não, Viêm tai trong, rối loạn lo âu, rối loạn về cảm giác, Hạ huyết áp tư thế xơ vữa động mạch, tắc nghẽn động mạch từng phần, bệnh cơ tim, chứng loạn nhịp tim, giảm sút trong thể tích máu, buồn nôn choáng váng, da nhợt nhạt, tạp chí Sức khỏe, khoe24h
Người bệnh rối loạn tiền đình thường có cảm giác choáng váng, chóng mặt, mất thăng bằng... (Ảnh internet)             
- U dây thần kinh tiền đình, thường là loại u bao sợi dây thần kinh tiền đình. Đây không phải là u ác tính. Những dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm: choáng váng, mất thăng bằng, ù tai, có thể điếc.

- Ảnh hưởng từ một số bệnh thần kinh: đột quỵ thiếu máu não, chảy máu trong não hay bệnh xơ cứng rải rác não…

- Viêm tai trong. Bệnh cũng gây choáng thường đi kèm các triệu chứng: mệt mỏi, cảm giác đầu nhẹ, bước đi bồng bềnh, yếu đuối. Những sự bất thường tai trong có thể dẫn tới ảo giác và ảo tưởng của chuyển động, cảm thấy như đang nổi trên mặt nước.

- Những rối loạn lo âu do sự căng thẳng, lo lắng, hoảng sợ... Chúng gây ra cảm giác trống vắng xung quanh; đầu rỗng, nhẹ và như chẳng liên quan đến thân thể.

- Những rối loạn về cảm giác do bị tổn thương dây thần kinh ở chi dưới. Thường do viêm đa dây thần kinh, tiểu đường gây khó khăn về thăng bằng khi đi lại. Sự yếu cơ và viêm khớp xương hay tác dụng phụ của một số thuốc cũng gây ra tình trạng mất thăng bằng.

- Hạ huyết áp tư thế. Người bệnh thấy mệt lả, khó chịu và cảm giác đầu nhẹ nhưng không bất tỉnh. Đôi khi có buồn nôn, choáng váng, da nhợt nhạt. Có thể xuất hiện sau khi ngồi dậy hay đứng lên quá nhanh.

- Tình trạng xơ vữa động mạch, tắc nghẽn động mạch từng phần, bệnh cơ tim, chứng loạn nhịp tim hay giảm sút trong thể tích máu... đều dẫn đến tình trạng không cung cấp máu đầy đủ cho não, gây chóng mặt.

Tư vấn chuyên môn:

BS. Trương Văn Luyện
Phó khoa Nội Thần kinh
Bệnh viện Chợ Rẫy, TP. HCM

BS. Võ Đôn
Bệnh viện Nhân Dân 115, TP. HCM

T. Thủy

Tạp chí Sức Khỏe

TAGS

Thường xuyên chóng mặt: Chớ chủ quan!

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Thường xuyên chóng mặt tuy hiếm khi cảnh báo nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống. Vì thế, không nên chủ quan khi thấy triệu chứng này xuất hiện liên tục.