Cảnh giác cơn đau thắt ngực và bệnh mạch vành

Tạp chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe- Bệnh mạch vành (gọi đầy đủ là bệnh động mạch vành) là tình trạng lòng mạch bị hẹp một phần hoặc tắc nghẽn làm hạn chế dòng máu đến nuôi dưỡng tim. Nếu không phát hiện kịp thời rất dễ dẫn đến nhồi máu cơ tim với tỉ lệ tử vong cao.

Bệnh mạch vành được chia làm 2 thể là: bệnh động mạch vành cấp và bệnh động mạch vành mãn. Đau thắt ngực ổn định được xếp vào nhóm bệnh động mạch vành mãn. Nguyên nhân gây ra bệnh động mạch vành thường là do lắng động mỡ bên trong thanh mạch máu, gây ra hiện tượng hẹp lòng mạch máu do mãng xơ vữa.

bệnh động mạch vành, bệnh mạch vành, đau thắt ngực, tạp chí sức khỏe, khoe24h
Khi hẹp lồng mạch máu trên 60% đường kính thì thường sẽ gây ra triệu chứng đau thắt ngực.

Bệnh mạch vành thường xảy ra ở những người cao tuổi. Trong những năm gần đây chúng ta hay đề cập đến bệnh mạch vành ở người trẻ dưới 40 tuổi. Ở người trẻ xác suất bệnh mạch vành rất ít tuy nhiên vẫn có xảy ra thường liên quan với vấn đề hút thuốc lá, dùng thuốc gây nghiện (cocaine), béo phì ít vận động và thường có tiền sử gia đình có người thân mắc bệnh mạch vành sớm hoặc có kèm bệnh tiểu đường, huyết áp. Một số trường hợp có liên quan đến vấn đề dùng thuốc ngừa thai ở phụ nữ và bất thường yếu tố V Leiden.

Nếu không phát hiện kịp thời, bệnh mạch vành có thể dẫn đến tình trạng nguy hiểm hơn đó là lòng mạch tắc nghẽn hoàn toàn và có thể bị hoại tử cơ tim - được biết với tên gọi: nhồi máu cơ tim. Đây là tình trạng cấp cứu khẩn trong y khoa vì tỉ lệ tử vong rất cao

I. Hệ tuần hoàn của bạn và vai trò của quả tim

• Trái tim của bạn là một khối cơ hoạt động liên tục, bóp đẩy khoảng 8.550 lít máu mỗi ngày vào hệ tuần hoàn.
• Dòng máu được đưa tới các cơ quan nhờ hệ động mạch, các động mạch cấp máu chia nhỏ dần, lớn nhất là động mạch chủ. Máu mang oxy và các chất dinh dưỡng tới nuôi các tạng. Máu nghèo oxy trở về tim và được tim bơm lên phổi làm giàu oxy. Quá trình di chuyển của máu từ tim → đến tạng → lên phổi → về tim là một chu trình tuần hoàn.Mỗi nhát bóp của tim thể hiện một nhịp đập của mạch, do đó đếm nhịp mạch sẽ biết được tần số bóp của tim.
• Tim được nuôi dưỡng bằng hệ động mạch vành, gồm động mạch vành trái và phải, sẽ phân các nhánh nhỏ hơn tới nuôi từng vùng cơ tim. Động vành xuất phát từ gốc động mạch chủ, có lượng oxy cao để đáp ứng nhu cầu của tim.
• Các tạng khác được cung cấp máu bởi hệ động mạch ngoại biên, hệ động mạch Cảnh cung cấp máu cho não, động mạch Dưới Đòn cung cấp máu cho tay, động mạch Thận cung cấp máu cho thận, động mạch Chậu và Đùi cung cấp máu cho phần chậu và chân.

II. Bệnh lý mạch vành

• Bệnh mạch vành xảy ra khi cơ tim bị thiếu oxy nuôi dưỡng. Nguyên nhân thường gặp là sự lắng đọng cholesterol tạo nên các mảng xơ vữa làm hẹp hay tắc hoàn toàn lòng mạch.
• Sự phát triển lớn dần của mảng xơ vữa làm lòng mạch vành bị thu nhỏ dần dẫn tới sự giảm dần lượng oxy cung cấp cho cơ tim. Với sự thiếu hụt vừa phải, cơ tim vẫn hoạt động được ở trạng thái bình thường. Nhưng khi nhu cầu oxy của cơ tim tăng cao (trong những lúc cơ thể gắng sức như chạy, leo cao, hay lúc gặp căng thẳng) thì mạch vành không cung cấp đủ và gây hiện tượng thiếu oxy cho cơ tim. Cơ tim thiếu oxy sẽ có các triệu chứng: tức nặng, thắt nghẹn vùng sau xương ức hoặc vùng trước tim, có thể kèm theo buồn nôn, nôn, thở gấp, vã mồ hôi lạnh.
• Khi lòng mạch Vành hẹp đáng kể, cơ tim thiếu oxy thường xuyên, các triệu chứng trên sẽ xảy ra liên tục với mức độ nguy hiểm tăng dần. Khởi đầu bằng các cơn đau thắt ngực, sau đó là đột quị do nhồi máu cơ tim - sự tắc mạch Vành hoàn toàn là triệu chứng nặng nhất đe dọa tính mạng người bệnh.
• Mặc dù tỷ lệ tử vong do tắc động mạch Vành gây nhồi máu cơ tim và đột quị đã được khống chế, nhưng tại Mỹ cứ mỗi 34 giây lại có một ca tử vong.
• Rất nhiều yếu tố nguy cơ làm tăng tỉ lệ mắc bệnh nằm trong thói quen của người bệnh. Sự phòng bệnh tốt nhất chính là sự tự nhận thức trước nguy cơ và tự bảo vệ của chính mình.

III. Các yếu tố nguy cơ với bệnh mạch vành

Có hai nhóm nguy cơ: Những nguy cơ không thể thay đổi như giới tính, lịch sử gia đình, tuổi. Bên cạnh đó một nhóm nguy cơ lớn có thể làm thay đổi đáng kể tỉ lệ mắc bệnh là:
1. Hút thuốc lá: Những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh gấp hai lần người không hút. Khi ngừng hút thuốc, nguy cơ mắc bệnh của người đó sẽ giảm dần đi tùy theo số lượng thuốc và thời gian và người đó đã sử dụng trước đây.
2. Tăng huyết áp (THA): Nếu bạn bị THA, bạn cần sự giúp đỡ của bác sĩ để kiểm soát được huyết áp của mình. Với các bữa ăn ít mỡ, ít mặn; làm giảm cân; tập thể dục thường xuyên, hạn chế lượng nước uống vào; sử dụng thuốc hợp lý sẽ giúp bạn có một huyết áp ở giới hạn tốt.
3. Rối loạn mỡ máu.
4. Tiểu đường
5. Thiếu tập luyện
6. Béo phì
7. Căng thẳng.
Tích cực giảm thiểu các yếu tố nguy cơ trên sẽ giúp phòng chống tốt hiệu quả bệnh mạch vành.

IV. Dấu hiệu nhận biết bệnh mạch vành

Bệnh mạch vành cấp cứu còn gọi là hội chứng mạch vành cấp: đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim ST chênh lên và không ST chênh lên. Biểu hiện lâm sàng thường là đau thắt ngực đột ngột lúc nghỉ, có khi là lúc nghỉ trưa hoặc lúc nửa đêm, đau thường kéo dài trên 30 phút hay có vã mồ hôi, hốt hoảng đặc biệt thường xảy ra ở người lớn tuổi và những người có nguy cơ như hút thuốc lá, tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, béo phì... Một số từ ngữ bệnh nhân thường dùng để diễn tả cơn đau như: bóp nghẹn, đau thắt, bị đè ép, co siết. Hoặc có thể xuất hiện thêm các dấu hiệu khác: bỏng rát ngực, vã mồ hôi, khó thở…
Tuy nhiên để chẩn đoán chính xác, bác sĩ không chỉ dựa vào tính chất cơn đau thắt ngực mà còn bao gồm các yếu tố khác như: vị trí đau, hướng lan tỏa, độ dài cơn đau, hoàn cảnh xuất hiện cơn đau, các yếu tố nguy cơ đi kèm…
Trong những trường hợp này nếu bệnh nhân đã biết có bệnh mạch vành và có thuốc tại nhà thì ngay lập tức cho nằm nghỉ, gọi xe cấp cứu và lấy ngay thuốc cấp cứu thường là Nitrate như Natispray, Nitromint... (thông thường BS tim mạch hay cho sẵn để dự trù trường hợp cấp cứu) xịt dưới lưỡi một đến 2 lần nếu huyết áp ổn định và không quá thấp sau đó chuyển ngay đến bệnh viện.
Thêm vào đó ngoài bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim, còn có các nguyên nhân khác có thể dẫn đến cơn đau ngực hoặc đau thắt ngực (dạng nhẹ) như: viêm màng ngoài tim, co thắt - trào ngược thực quản, viêm túi mật…

V. Cách phòng ngừa và điều trị mạch vành

1. Thay đổi lối sống: tức chế độ ăn uống tập luyện, bỏ thuốc lá... như đã nêu trên.
2. Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như cao huyết áp, tiểu đường...
3. Tập thể dục thường xuyên.
4. Uống thuốc đều đặn.
5. Định kỳ tái khám theo đúng chuyên khoa tim mạch.
6. Một số trường hợp có thể nong hoặc đặt sten động mạch vành hoặc mổ bắc cầu động mạch vành tùy theo chỉ định của BS.

VI. Điều trị bệnh động mạch vành như thế nào?

Điều trị bằng thuốc

1.Điều trị chống cơn đau thắt ngực bằng các loại thuốc dãn mạch.

2.Điều trị các yếu tố nguy cơ của bệnh ĐM vành để bệnh không tiến triển nặng thêm: điều trị tăng huyết áp, điều trị rối loạn lipide máu, điều trị đái tháo đường, bỏ hút thuốc lá, giảm cân nặng đạt cân nặng lý tưởng, thay đổi lối sống…

3. Điều trị phòng ngừa nhồi máu cơ tim cấp: dùng các loại thuốc kháng kết dính tiểu cầu để phòng ngừa đông máu gây tắc mạch vành: Aspirine,Clopidogrel…

Điều trị can thiệp động mạch vành 

1. Dùng cho các trường hợp đau ngực do thiếu máu cơ tim mà ít hoặc không đáp ứng với thuốc điều trị nội khoa.

2. Dùng cho các trường hợp bị đau thắt ngực không ổn định hoặc nhồi máu cơ tim cấp.

Điều trị phẫu thuật bắc cầu động mạch vành

1. Dùng cho các trường hợp động mạch vành bị tổn thương nhiều chổ, tổn thương kéo dài… cho các trường hợp mà can thiệp động mạch vành không thể can thiệp được.

2. Đây là một cuộc mổ lớn, dùng các mạch máu khác của ngay chính bản thân bệnh nhân để làm cầu nối qua chỗ động mạch vành bị hẹp.

TAGS

4 bệnh nam giới cần đề phòng khi có tuổi

Tạp chí Sức Khỏe (Sống Khỏe) |

Đó là các bệnh liên quan đến tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, rối loạn cương dương, ung thư tuyến tiền liệt và rụng tóc.

Cách sơ cứu người bị tai biến mạch máu não

Theo Sống Khỏe |

Tai biến mạch máu não đã lấy đi sinh mạng của nhiều người. Nhưng nếu nhận biết sớm, sơ cứu kịp thời vẫn có thể cứu sống bệnh nhân.

Đậu bắp - món ăn vàng cho sức khỏe, ngày tết ai cũng cần

Theo BV NTD |

Đậu bắp là loại rau khá quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Với nhiều người, đây là loại rau ban đầu lạ miệng nhưng dễ gây nghiện bởi kết cấu đặc biệt của nó, bên cạnh đó, đậu bắp còn được coi là loại thuốc bổ với nhiều tác dụng bất ngờ.

Rượu tỏi có tốt cho tim mạch?

|

Tôi nghe nói rượu tỏi thường tốt cho tim mạch. Vậy xin hỏi phải bào chế và sử dụng như thế nào cho đúng cách?

Những điều cần biết về chứng rối loạn nhịp tim

|

Dân gian có câu: “Bảy mươi chưa gọi là lành”. Điều này đúng khi áp dụng trong hoàn cảnh sức khỏe con người. Vì y học đã chứng minh rằng, chứng rung nhĩ - một bệnh lý tim mạch nguy hiểm - chỉ chực chờ tấn công người ở độ tuổi 70 trở lên.

Thuốc tiêu sợi huyết điều trị đột quỵ não

|

Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau tim mạch và ung thư. Đây cũng là căn bệnh thường gặp và gây tàn phế cho nhiều người tại các nước phát triển.

5 bệnh người cao tuổi dễ mắc khi chuyển mùa

|

Thời tiết chuyển mùa là một yếu tố tác động xấu đến sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi. Sự giảm chức năng hoạt động hệ tim mạch và hệ miễn dịch là yếu tố quan trọng nhất dẫn đến một số bệnh đặc thù.

Những thức ăn có lợi cho sức khỏe người cao tuổi

|

Sự suy giảm của hệ thống tiêu hóa, răng miệng và không ít những bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, rối loạn mỡ máu... khiến người cao tuổi có những khó khăn khi lựa chọn thức ăn.