Bệnh Whitmore nguy hiểm tấn công cả người khỏe mạnh

|

(Sức Khỏe) Thời gian gần đây, khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Bạch Mai) tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh Whitmore. Một thanh niên 70kg ở Thanh Hóa sau 1 tháng mắc bệnh sụt cân còn 40kg kèm suy đa phủ tạng.

Theo TS BS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa truyền nhiễm Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân tên Cao Văn Thêm (24 tuổi, Sầm Sơn, Thanh Hóa) - mắc bệnh Melioidosis (Whitmore) nặng nhất từ trước đến nay đã được cấp cứu tại Bệnh viện. 

Trước đó 2 tháng, bệnh nhân này bị sưng khớp gối và được chẩn đoán viêm khớp gối do nhiễm khuẩn tại một bệnh viện đa khoa tỉnh. Sau đó bệnh nhân được chuyển đến khoa Cơ xương khớp, bệnh viện Bạch Mai, hội chẩn nhiều lần không phát hiện ra nguyên nhân nên tiếp tục điều trị phác đồ bệnh khớp.

Sau 3 ngày không đỡ, bệnh nhân được đưa sang khoa Truyền nhiễm trong tình trạng liên tục sốt cao 39-40 độ C, nhiễm trùng khớp gối phải, tổn thương gan, thận, sau 5 ngày phổi bị áp xe trắng xóa trên nền nhiễm trùng huyết...

"Lúc đầu các bác sĩ đều không nghĩ đến Whitmore vì cấy máu 2 lần đầu đều cho kết quả âm tính, đến lần thứ 3 mới xác định được bệnh thì đã ở giai đoạn muộn nên tiên lượng sống sót chỉ còn vài phần trăm. 

Do xác định bệnh muộn, sau hơn 10 ngày điều trị theo phác đồ đặc hiệu, bệnh nhân vẫn không tiến triển, bệnh nhân từ 70kg sụt nhanh còn 40 cân.

Các bác sĩ phải đặt ống nội khí quản, xử trí sốc nhiễm khuẩn đồng thời phối hợp nhiều kháng sinh liều cao, truyền dinh dưỡng qua tĩnh mạch và bệnh nhân đã may mắn sống sót. Sau khi trở về nhà sẽ tiếp tục điều trị kháng sinh duy trì trong 3-6 tháng nữa.

Nhiều người thấy tên bệnh nghe lạ, tưởng rằng đây là căn bệnh rất hiếm gặp, mới xuất hiện tại Việt Nam. Thực ra, không phải như vậy. 

Bệnh nguy hiểm nhưng bị bỏ quên

Bệnh Whitmore (hay còn gọi bệnh melioidosis) là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, “thủ phạm” gây bệnh là vi khuẩn Burkholderia pseudomallei. Ca nhiễm bệnh Whitmore đầu tiên được phát hiện trên thế giới vào năm 1911 tại Myanmar. Ở Việt Nam, ca bệnh đầu tiên phát hiện đầu tiên tại Viện Pasteur, TP. HCM vào năm 1925. Cho đến nay, các ca nhiễm bệnh Whitmore thường xuất hiện lác đác, lẻ tẻ tại các cơ sở y tế chứ không bùng phát thành dịch hoặc đại dịch nên không được chú ý. Vì thế, Whitmore được coi là bệnh truyền nhiễm đang bị “bỏ quên” tại Việt Nam.

Bệnh Whitmore, bệnh melioidosis, Burkholderia pseudomallei, vi khuẩn Whitmore, ngừa bệnh Whitmore, phòng tránh bệnh Whitmore, vaccine ngừa bệnh Whitmore, TS. Trịnh Thành Trung, phát hiện bệnh Whitmore, điều trị bệnh Whitmore, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, số người mắc Whitmore, tạp chí sức khỏe, khỏe 24h
Bệnh Whitmore do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây nên (Ảnh internet)

Bệnh Whitmore nguy hiểm ở chỗ, nó có bệnh cảnh lâm sàng đa dạng và phức tạp, tỷ lệ tử vong cao dù được điều trị thích hợp. Đó có thể là một nhiễm khuẩn toàn thân nặng, bùng phát cấp tính hoặc là một nhiễm khuẩn mạn tính. Hình thái lâm sàng hay gặp là viêm phổi, viêm khuẩn tiết niệu, nhiễm khuẩn da, nhiễm khuẩn mái không có ổ nhiễm khu trú, viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc viêm xương tủy… Do bệnh cảnh lâm đa dạng và phức tạp như vậy nên Whitmore thường bị chẩn đoán nhầm với các bệnh khác như viêm phổi, lao phổi, áp-xe cơ, nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu…

Thời kỳ ủ bệnh của Whitmore thường từ 1-21 ngày (trung bình 9 ngày). Thời kỳ ủ bệnh ngắn nhất được ghi nhận là 1 ngày, trái lại thời kỳ ủ bệnh dài nhất đã ghi nhận được là 62 năm (Theo tài liệu của BS. Trịnh Văn Sơn, BS. Hồ Trung Hiếu, TS. Vũ Viết Sáng, Khoa Bệnh lây đường hô hấp và hồi sức - Viện Lâm sàng các bệnh truyền nhiễm – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108). Bệnh có thể diễn biến tối cấp, cấp tính, bán cấp tính hoặc mạn tính. Nếu bệnh diễn biến tối cấp, bệnh nhân có thể tử vong sau 48 giờ. Tuy nhiên, ít gặp thể bệnh tối cấp.

Bệnh Whitmore lây lan như thế nào:

- Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc đường hô hấp gây viêm nhiễm ở thần kinh trung ương, tuyến mang tai, xương khớp, gây abscess (khoang chứa mủ) ở gan và lách, viêm nhiễm đường sinh dục, nhiễm trùng da, cơ vân.

- Bệnh thâm nhập qua da vào máu gây nhiễm khuẩn huyết gây thương tổn đến tim, động mạch chủ bụng, não, gan, thận, khớp và mắt.

- Whitmore cũng có thể lây lan từ người sang người.

Triệu chứng của bệnh Whitmore

- Người mắc bệnh bệnh Whitmore thường có các dấu hiệu: sốt, nhức đầu, chán ăn, ho, đau ngực, đau nhức các cơ bắp và bệnh diễn tiến từ nhẹ đến viêm phế quản hoặc viêm phổi nặng. Lưu ý, bệnh nhân thường có dấu hiệu sốt và kèm đau cơ. 

Làm thế nào để phát hiện bệnh Whitmore?

Để phát hiện bệnh, các bác sĩ phải dựa trên xét nghiệm phân lập và định danh vi khuẩn trong các mẫu bệnh phẩm máu, mủ, đờm, nước tiểu hoặc dịch não tủy. Theo đó, bác sĩ sẽ tiến hành nuôi cấy để xem vi khuẩn Whitmore có mọc lên từ mẫu bệnh phẩm đó không. Ví dụ, nếu phát hiện vi khuẩn Whitmore trong máu, đó là nhiễm trùng máu; nếu phát hiện trong dịch khớp, đó là viêm mủ khớp do vi khuẩn Whitmore… Nguy hiểm nhất cho tính mạng bệnh nhân là thể nhiễm trùng máu, sốc nhiễm khuẩn gây suy nhiều cơ quan, nhiều tạng, bệnh nhân dễ tử vong.

Nếu không được xét nghiệm nhanh và điều trị theo đúng phác đồ kịp thời, tỷ lệ tử vong do Whitmore có thể lên tới 50-60%. Do vậy, phát hiện sớm bệnh có ý nghĩa rất quan trọng.

Chưa có vaccine ngừa bệnh, mỗi người nên đề cao cảnh giác

Tuy Whitmore là bệnh nguy hiểm nhưng nhiều người còn mơ hồ về bệnh. Không ít người nhầm tưởng đây là căn bệnh mới xuất hiện, rất hiếm gặp nên còn lơ là, chủ quan.

Trong khi đó, tại Hội nghị Quốc tế lần thứ 8 về bệnh Whitmore tổ chức tại Phillipin gần đây, Việt Nam được đánh giá là nằm trong khu vực dịch tễ lưu hành cao của bệnh. Theo TS. Trịnh Thành Trung - Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học, Viện Vi Sinh vật và Công nghệ sinh học thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, “Singapore - một đất nước không làm nông nghiệp, cho biết hàng năm số người mắc Whitmore là 1,3 người/100.000 dân (tức 13 người/ 1 triệu dân). Tôi cho rằng, đây là một con số biết nói. Với một đất nước nông nghiệp như Việt Nam, Whitmore không phải là bệnh hiếm gặp như nhiều người đang nghĩ”.

Bệnh Whitmore, bệnh melioidosis, Burkholderia pseudomallei, vi khuẩn Whitmore, ngừa bệnh Whitmore, phòng tránh bệnh Whitmore, vaccine ngừa bệnh Whitmore, TS. Trịnh Thành Trung, phát hiện bệnh Whitmore, điều trị bệnh Whitmore, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, số người mắc Whitmore, tạp chí sức khỏe, khỏe 24h
Che chắn đường hô hấp trong môi trường khói bụi là một cách giúp phòng bệnh Whitmore (Ảnh internet)

Hiện, vẫn chưa có vaccine ngừa bệnh Whitmore. Vì thế, mỗi người cần đề cao cảnh giác để tự phòng tránh bệnh. Do Burkholderia pseudomallei là loài vi khuẩn sống trong đất nên bệnh lây nhiễm chủ yếu qua tiếp xúc các vết trầy xước trên da với đất hoặc nước có có vi khuẩn. Ngoài ra, có thể lây nhiễm Whitmore qua đường hô hấp khi hít phải các hạt bụi đất có vi khuẩn. Một số nghiên cứu cũng chỉ ra những bằng chứng nhiễm bệnh khi ăn các thức ăn có vi khuẩn. Vậy nên, để phòng tránh bệnh, cần che chắn đường hô hấp trong môi trường khói bụi, trang bị phương tiện bảo hộ, phòng hộ lao động, không để da bàn chân, bàn tay, các bộ phận trong cơ thể tiếp xúc với đất bẩn khiến vi khuẩn xâm nhập qua vết thương.

Bệnh Whitmore hay còn gọi là bệnh Melioidosis là bệnh lây truyền gây ra bởi vi khuẩn Burkholderia pseudomallei.
+ Bệnh Whitmore thường có những dấu hiệu bệnh liên quan đến phổi: sốt, nhức đầu, chán ăn, ho, đau ngực, đau nhức các cơ bắp.

+ Bệnh Whitmore được chẩn đoán và phát hiện bệnh bằng việc chỉ định xét nghiệm máu, nước tiểu, đờm, hoặc xét nghiệm vùng da bị tổn thương.

+ Bệnh Whitmore được điều trị bằng kháng sinh.

+ Bệnh Whitmore có tỉ lệ tử vong 40- 60%.             

 

Nguyệt Thu
Tạp chí Sức Khỏe

TAGS

Không có chuyện kiểu ngồi chữ W gây nguy hiểm cho trẻ

|

(Sức Khỏe – khoe24h) Trong những ngày gần đây, nhiều tờ báo đã liên tục đưa thông tin: Hiểm hoạ khi con ngồi xoè kiểu chữ W, tư thế ngồi chữ W có hại cho trẻ con, hiểm họa khôn lường khi trẻ ngồi chữ W… khiến cho nhiều bậc phụ huynh lo lắng.

Điều trị ung thư đại tràng ở đâu?

|

(Sức Khỏe – khoe24h) Ba tôi hiện 60 tuổi, bị đau bụng, đi tiêu nhiều lần trong ngày. Khi đi khám tại một bệnh viện ở TP. HCM, ông được chẩn đoán mắc ung thư đại tràng.