Khi nào trẻ em cần điều trị tâm lý?

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Không ít phụ huynh hoang mang khi được bác sĩ khuyên nên cho con tới gặp chuyên viên tâm lý để trị liệu. Người ta vẫn nói, trẻ thơ hồn nhiên như tờ giấy trắng, tại sao phải điều trị tâm lý?

Nếu bạn còn lúng túng khi bác sĩ khuyên nên đưa con đến gặp chuyên viên tâm lý hoặc đang quan tâm khái niệm tham vấn và trị liệu tâm lý cho trẻ em, bài viết này dành cho bạn.

»MỘT CÁCH TIẾP CẬN KHÁC NGOÀI Y KHOA

Mô hình “bệnh - bác sĩ - kê toa - uống thuốc” đã quá quen thuộc trong suy nghĩ và mong đợi (sẽ đem lại hiệu quả tốt) của nhiều phụ huynh. Nhưng trẻ có thể gặp phải những “trục trặc” không cần (và cũng không thể) dùng thuốc để giải quyết. Điều trị tâm lý cho trẻ em, hay với tên khác là “tham vấn và trị liệu tâm lý cho trẻ em” là loại hình chữa bệnh không theo lối tiếp cận y khoa truyền thống.

Phụ huynh nên bình tĩnh để không rơi vào trường hợp nhạy cảm thái quá về các biểu hiện cảm xúc và hành vi của đứa trẻ
Với việc điều trị bệnh bằng tâm lý, trẻ không phải đối diện với dao kéo, thuốc men...

Người làm công việc “chữa bệnh” ở đây có khi không phải là bác sĩ mà là người được đào tạo trong ngành tâm lý học (hoặc một ngành nghề khác có liên quan). Với việc điều trị bệnh bằng tâm lý, trẻ không phải đối diện với dao kéo, thuốc men... mà chỉ tiếp xúc với các chuyên viên tham vấn, trong các phòng có nhiều trò chơi, phòng kịch hoặc phòng với nhiều chỗ ngồi thoải mái và kín đáo cho cả gia đình. Đương nhiên, với các căn bệnh thực thể, trẻ cần sự can thiệp của bác sĩ y khoa. Nhưng tham vấn và trị liệu tâm lý có thể hỗ trợ các vấn đề khác về sức khỏe tinh thần không bắt nguồn từ bệnh thực thể.

Thông thường, các chuyên viên tham vấn tâm lý sẽ tiếp cận với vấn đề “bệnh” của trẻ đặt trong mối quan hệ rộng, như: các vấn đề gia đình, nhất là các mối quan hệ thân thiết, tình trạng hôn nhân của cha mẹ, mối quan hệ của trẻ với bạn học, với giáo viên trong trường… Tương thích với cách tiếp cận mới, phòng làm việc của chuyên viên tâm lý với trẻ em thường có nhiều đồ chơi như thú bông, đất nặn hình, dụng cụ, bút màu để vẽ; trò chơi sắp đặt như mô hình người, thú, cây cối, nhà cửa... Những vật dụng thông thường này được sử dụng có chủ đích để tiếp cận và trò chuyện, trao đổi với trẻ. Qua đó, giúp trẻ bộc lộ được những vướng mắc nội tâm và các vấn đề liên quan đến tình trạng sức khỏe tinh thần của mình. Ngoài ra, do trẻ nhỏ còn hạn chế về khả năng sử dụng ngôn ngữ, tính logic hoặc có ý thức về việc đi “chữa bệnh” của mình, nên thường rất ít khi chuyên viên sử dụng cách thức trao đổi một-đối-một với trẻ em trong tham vấn và trị liệu như với người lớn.

»ĐƯA TRẺ ĐI ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ KHI NÀO?

Nếu trẻ không có biểu hiện nào của bệnh thực thể, hầu hết phụ huynh không phát hiện kịp thời vấn đề về tâm lý ở trẻ, cũng không  biết nên làm gì nếu có. Nhiều bé đến gặp chuyên gia tâm lý qua sự giới thiệu của các bác sĩ y khoa. Thông thường, ở các trường hợp này, bác sĩ không tìm thấy bệnh thực thể hoặc cho là căn nguyên của bệnh mà bé đang mắc có liên quan đến vấn đề tâm lý.

Thông thường, các vấn đề về tâm lý của trẻ có thể gộp lại thành hai nhóm lớn: nhóm vấn đề khó khăn tâm lý bên trong, chẳng hạn trầm cảm, lo âu; nhóm vấn đề khó khăn tâm lý bên ngoài như các rối loạn hành vi (không chấp nhận yêu cầu bình thường của cha mẹ, thầy cô giáo, có vấn đề nghiêm trọng trong cách thức ứng xử hoặc cũng có thể là “năng động quá mức” như lúc nào cũng phải chạy nhảy và la hét…).

Phụ huynh nên bình tĩnh để không rơi vào trường hợp nhạy cảm thái quá về các biểu hiện cảm xúc và hành vi của đứa trẻ
Phụ huynh nên bình tĩnh để không rơi vào trường hợp nhạy cảm thái quá về các biểu hiện cảm xúc và hành vi của đứa trẻ

Nếu phụ huynh cảm thấy con mình có dấu hiệu thể hiện sự bất bình thường về cảm xúc hoặc hành vi, với thời gian kéo dài (liên tục trong 3-6 tháng), gây ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân hay người khác thì có thể nghĩ đến việc đưa trẻ đến gặp chuyên viên tham vấn, trị liệu tâm lý.

»PHỤ HUYNH NÊN BÌNH TĨNH

Phụ huynh nên bình tĩnh để không rơi vào trường hợp nhạy cảm thái quá về các biểu hiện cảm xúc và hành vi của đứa trẻ. Chẳng hạn, khi trẻ buồn, chán nản, phụ huynh nên dành thời gian nói chuyện với con để xem liệu có vấn đề, sự kiện quan trọng nào vừa mới hoặc đang diễn ra trong cuộc sống của trẻ (bạn thân nghỉ học, chuyển trường, trẻ bị điểm kém, bị thầy cô mắng nặng lời…) thay vì hoảng hốt, cho là con mình bị trầm cảm. Tâm trạng buồn, chán khi vừa có các sự cố không như ý xảy ra trong cuộc sống của trẻ không bao  giờ có thể xem là “bệnh trầm cảm”. Hay khi thấy trẻ 2 tuổi mà chưa nói được nhiều từ, có phụ huynh vội kết luận con mình bị tự kỷ và bắt đầu tìm “thầy” chữa. Hãy cẩn thận, có khi chính sự quá hoảng sợ của cha mẹ lại đẩy con vào vòng lẩn quẩn “chữa bệnh nên sinh ra bệnh”!

ThS. Lê Minh Công
Khoa Tâm lý học
Trường Đại học
Khoa học Xã hội & Nhân văn, TP. HCM

Trẻ tự kích dục: Cha mẹ cần chú ý

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Khi chứng kiến những hành vi tự kích dục ở trẻ, không ít bậc phụ huynh phản ứng hết sức gay gắt, mạnh mẽ…vì cho rằng, đó là biểu hiện của sự hư hỏng, lệch lạc. Nhưng liệu cách phản ứng như thế có làm giải quyết vấn đề?

5 việc mẹ cần làm ngay lập tức khi thấy trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Theo Sức Khỏe Cộng Đồng |

Sôi bụng là hiện tượng hay gặp ở trẻ sơ sinh, tuy biểu hiện đó không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng làm hại sức khỏe và chậm sự phát triển của trẻ.

Làm thế nào nhận biết con đang stress?

Theo Phụ Nữ |

Những dấu hiệu để giúp cha mẹ nhận biết trẻ đang bị trầm cảm: đau đầu, đau bụng, chán ăn, mất ngủ, dễ cáu kỉnh...

Nhiễm bệnh ở nhà banh

Theo Phụ Nữ |

Nhiều phụ huynh (PH) vô tư dẫn con đến chơi tại các khu nhà banh mà không biết đó là nơi lây nhiễm nhiều bệnh đường hô hấp, tiêu hóa, tay-chân-miệng...

Lời cảnh tỉnh cho các mẹ để con ngủ chung giường

Tạp chí Sức Khỏe (Vui Sống) |

Nếu bạn đang cho trẻ sơ sinh ngủ cùng bố mẹ thì có lẽ khi đọc xong bài này bạn sẽ muốn thay đổi thói quen tưởng như vô hại này.

Cẩn thận với những sản phẩm tưởng có lợi nhưng lại hại bé

Tạp chí Sức Khỏe (Mẹ & Con) |

Mẹ nghĩ rằng màn chụp, gối chống trào ngược, xe tập đi, ghế tập ngồi.... là những vật dụng cần thiết cho bé. Nhưng trên thực tế đây là những sản phẩm tiềm ẩn nhiều nguy cơ khôn lường mẹ không nhất thiết phải mua cho bé.

Những kiểu chăm con tai hại khiến trẻ... lùn đi

Theo Phụ Nữ |

Nếu bố mẹ còn duy trì những kiểu chăm sóc trẻ này thì đừng ngạc nhiên khi thấy con mình không được cao lớn.

5 thói quen xấu bố mẹ cần bỏ ngay nếu không muốn làm hỏng con!

Tạp chí Sức Khỏe (TH) |

Sau đây là những phân tích và lời khuyên mà tiến sĩ Aruna Broota, nhà tâm lí học trẻ em có tiếng tại Ấn Độ, chia sẻ khi bàn về các thói quen xấu của phụ huynh mà có thể tác động tiêu cực đến trẻ theo cách không lường trước.

Khi nào mới cần lo lắng khi con bị nấc?

TC Sức Khỏe (Sống Khỏe) |

Khi trẻ sơ sinh bị nấc, theo phản xạ tự nhiên, phụ huynh thường rất lo lắng hoặc thậm chí bối rối không biết cách xử lý.

Dấu hiệu trẻ bệnh: Chậm cứu mất con

Tạp chí Sức Khỏe (Theo Eva) |

Các bậc cha mẹ lưu ý, khi thấy bé xuất hiện những triệu chứng bất thường sau, cha mẹ không được lơ là để tránh những hậu quả khôn lường. Hãy đưa bé đi khám ngay lập tức!

Những môn thể thao bé nên học

|

Tập thể thao không đơn thuần chỉ giúp trẻ khỏe mạnh hơn về thể chất mà việc tập luyện còn có thể giúp trẻ mạnh dạn hơn trong giao tiếp, có một tinh thần minh mẫn để tiếp thu những kiến thức mới…

Cách phòng tránh các bệnh mùa nắng nóng cho trẻ

|

Mùa nắng với khí hậu nóng, oi bức là yếu tố thuận lợi cho sự bùng phát của nhiều loại bệnh: các bệnh liên quan đến thời tiết mùa hè, các bệnh truyền nhiễm đường ruột, các bệnh truyền nhiễm như tay - chân - miệng, cúm, lợn tai xanh,...

Tiểu dầm ở trẻ: Cần quan tâm, chăm sóc đúng cách

|

Tiểu dầm là bệnh tương đối phổ biến ở trẻ em, tuy nhiên không phải lúc nào cũng được cha mẹ quan tâm đúng mức. Theo một nghiên cứu tại Úc, tiểu dầm thường xuyên chiếm từ 5 -10% ở trẻ dưới 10 tuổi và tỉ lệ thấp dần khi trẻ lớn hơn.

Khi trẻ em nói dối

|

Trong quá trình dạy dỗ con cái, cha mẹ nào cũng mong muốn con dạy con tính thật thà, biết nhận lỗi khi làm điều không đúng. Thế nhưng, thực tế cho thấy, trẻ vẫn nói dối khiến rất nhiều phụ huynh lo lắng.