Dinh dưỡng cho trẻ hiếu động

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Trong thực tế, những bé hiếu động thường thiếu cân do tiêu hao năng lượng nhiều. Vì vậy, phụ huynh nên giúp bé có chế độ ăn đầy đủ, cân đối các chất dinh dưỡng, như: đạm, mỡ, đường, sinh tố, khoáng chất và các vi chất.

Nhiều ông bố, bà mẹ trẻ gửi thư về tòa soạn Sức Khỏe (194 Điện Biên Phủ, P.7, Q.3, TPHCM) hoặc qua email: bacsigiaidap@gmail.com thắc mắc vấn đề dinh dưỡng cho trẻ hiếu động, hay chạy nhảy, vận động. Chị Q. M (Q. 7, TP. HCM) than thở: “Con trai tôi 6 tuổi, cao 1,2m, nhưng nặng chỉ 21kg. Bé ăn nhiều mà không lên cân”. Anh H. V. T (Q. Bình Thạnh, TP. HCM) cũng lo lắng thắc mắc: “Con tôi bằng tuổi con hàng xóm mà “gầy nhom”, hay là do cháu vận động quá nhiều? Sức Khỏe có cách nào giúp tôi nuôi con vừa khỏe mạnh, vừa tròn trịa và lại thông minh không?”... Bận tâm chính đáng của các ông bố, bà mẹ cũng là bài toán khó cho không ít người. Làm sao có thể giải?

»CẦN HIỂU ĐÚNG CƠ CHẾ

Trả lời những thắc mắc này, Bác sĩ Nguyễn Thị Hoa, Nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. HCM, cho biết: “Cũng không khó nếu chúng ta hiểu rõ bản chất của hiện tượng “ăn nhiều, vận động nhiều”. Trong câu hỏi của các ông bố, bà mẹ đã hàm chứa câu trả lời. Bởi, nếu trẻ vận động nhiều mà ăn như những bé vận động ít thì không thể tăng cân. Trẻ năng vận động cơ bắp như chạy nhảy, vui đùa... thường tiêu hao rất nhiều năng lượng, giống như người lao động nặng. Cụ thể, nếu ngồi yên, chỉ tiêu hao năng lượng 1,43kcal/kg/giờ nhưng nếu đi bộ, sẽ tiêu hao năng lượng 2,86kcal/kg/giờ và tiêu hao 8,14kcal/kg/giờ nếu chạy. Như vậy, nếu chạy nhảy nhiều, trẻ phải ăn gần gấp đôi bình thường. Nếu ăn ít, không có năng lượng cung cấp ngay lúc đó, cơ thể bé sẽ phải huy động năng lượng từ tổ chức mỡ dự trữ nên trẻ sẽ không thể “tròn trịa” hay tăng cân”.

Nên bổ sung bữa ăn phụ cho bé ngoài các bữa chính
Nên bổ sung bữa ăn phụ cho bé ngoài các bữa chính

Bác sĩ Hoa chia sẻ thêm: “Khi chuyển hóa chất dinh dưỡng, nhu cầu năng lượng, vitamin và muối khoáng của trẻ cao hơn bình thường. Tuy nhiên, không phải vì muốn trẻ mập hay tăng cân mà phụ huynh bắt bé ít chạy nhảy, bởi trẻ hoạt động nhiều sẽ khỏe mạnh, năng động và thông minh. Nhiệm vụ của bố mẹ là hướng trẻ vào những hoạt động có ích và cung cấp đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng cần thiết để bé phát triển toàn diện. Về mặt chuyên môn, nguyên tắc dinh dưỡng cho trẻ hoạt động nhiều: cung cấp nhiều năng lượng, vitamin và muối khoáng”.

»ĂN GÌ HỢP LÝ?

Theo Bác sĩ Nguyễn Thị Hoa, bữa ăn chính cần tăng cường dầu mỡ trong khẩu phần, như thêm dầu ăn vào cháo, phở, mì, nui hoặc thêm bơ vào bánh mì. Đó là bởi 1g chất bột hay chất đạm chỉ cung cấp 4kcal nhưng 1g chất béo cung cấp 9kcal. Trong khi đó, nếu thêm dầu, bơ thì bữa ăn vẫn không “to” ra, trẻ ăn rất dễ dàng. Chú ý, ưu tiên những loại chất béo dễ tiêu hóa và cung cấp năng lượng tức thời như a-xít béo chuỗi trung bình (MCT). Tăng thêm bữa phụ có đủ dinh dưỡng cho bé như: một ly sữa bột cho trẻ lớn phù hợp với lứa tuổi hoặc hộp sữa tươi có bổ sung vi chất dinh dưỡng như can-xi, ma-giê, kẽm, selen... hay hũ yaourt, quả chuối, chén chè đậu ngay sau khi ăn. Trước khi ngủ, cho trẻ ăn thêm một bữa có đủ chất dinh dưỡng như một cái bánh bao,
tô mì hoặc hộp sữa tươi. Khi trẻ dưới 10 tuổi, nhu cầu dinh dưỡng của hai giới không khác nhau nhiều, trừ khi có sự vận động khác nhau. Nhưng khi trên 10 tuổi, bé trai cần ăn nhiều hơn bé gái khoảng 20% năng lượng (3 chén cơm hoặc 2 ly sữa mỗi ngày). Đó là do cơ bắp ở bé trai nhiều hơn nên sẽ tiêu hao năng lượng nhiều hơn.

»LƯU Ý THÊM

Bác sĩ Hoa còn lưu ý, trước khi vận động nặng, trẻ không nên ăn quá no. Thức ăn lâu tiêu sẽ làm trẻ tức bụng, có thể khiến trẻ ói khi chạy nhảy. Nên dùng thức ăn tiêu nhanh để cung cấp năng lượng tức thời như  đường có trong sữa, trái cây, mật ong. Khi trẻ vận động nhiều, cơ thể sẽ mất nước và cần năng lượng tức thời. Vì thế, nên cho bé uống ly sữa tươi hoặc uống một ly nước và ăn quả chuối ngay sau đó.

Cần duy trì sữa trong khẩu phần ăn của trẻ
Cần duy trì sữa trong khẩ phần ăn của trẻ

Khi nghỉ ngơi, trẻ thường khát nước và có xu hướng tìm nước mát để uống, đặc biệt là nước ngọt. Lúc đó, một ly sữa tươi ướp lạnh là thích hợp vì dễ uống, vừa cung cấp năng lượng vừa cung cấp vitamin, muối khoáng và nước. Nếu thấy bé xanh xao, sút cân, cần cho trẻ đi khám để bổ sung chất dinh dưỡng kịp thời.

Trẻ ưa vận động cần ăn nhiều hơn bình thường, ngoài bữa chính phải bổ sung bữa phụ. Thức ăn bổ sung không chỉ cung cấp năng lượng mà còn có vitamin và muối khoáng. Đặc biệt, với trẻ cần phát triển chiều cao, việc cung cấp đạm, can-xi rất quan trọng. Nếu trẻ ăn không đủ cho vận động, chiều cao cũng sẽ bị ảnh hưởng. Cần duy trì sữa trong khẩu phần ăn của trẻ ít nhất 500ml (dưới 3 tuổi) và 300ml (trên 3 tuổi).

»CHA MẸ CẦN CHÚ Ý

Trẻ béo phì không được bỏ bữa. Dù trẻ bị béo phì nhưng nguyên tắc là không được nhịn ăn, chỉ giảm cơm, phở, bún, bánh mì, nước ngọt, kem. Ăn tăng rau, trái cây.

Cụ thể: Trước khi ăn, nên cho trẻ dùng một chén canh hoặc uống 1 ly nước. Mỗi bữa ăn, bớt 1/2-1/3 chén so với bình thường.

Cho trẻ ăn nhạt, dùng bằng muỗng và chén nhỏ, không ăn bằng tô. Trẻ cần ăn chậm, nhai kỹ, mỗi bữa ăn kéo dài 45 phút. Không nên cho trẻ ăn ngọt, mặn, ăn vặt, ăn khuya. Tránh để trẻ vừa ăn vừa xem ti-vi. Trẻ không nên nằm ngay sau khi ăn.

T. Thủy

Cách nhận biết rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ

|

Rối loạn tăng động giảm chú ý (Attention dificit hyperactivity disorder- ADHD) là một rối loạn đã được biết đến từ hơn 100 năm trước đây, đặc trưng bởi sự kết hợp của một hành vi hoạt động quá mức, thiếu kiềm chế với giảm chú ý rõ rệt và thiếu kiên trì trong mọi công việc.