Bỏng ở trẻ: Chỉ một phút lơ là

|

(Sức khỏe) Bỏng là tai nạn thường gặp ở trẻ, nhất là bỏng nước sôi và bỏng lửa. Theo một thống kê, từ năm 2014 đến tháng 5-2016, chỉ riêng Bệnh viện Xanh-pôn, Hà Nội, đã tiếp nhận và điều trị cho hơn 1.000 trường hợp trẻ em bị tai nạn bỏng.

Giữa năm 2015, tai nạn bỏng của bé N. C. T. A (4 tuổi, Quảng Nam) khiến bé bị bỏng nặng ở mặt, hai tay, hai chân để lại di chứng sẹo vùng mặt, hai tay co rút khiến không ít người thương rớt nước mắt. Trước đó, T. A cùng anh trai nhóm lửa nướng hạt điều. Gió thổi, lửa bén sang đống rơm bên cạnh khiến T. A bị bỏng nặng. Vết bỏng quá nặng và sâu, T. A được chuyển cấp cứu khẩn cấp từ bệnh viện Quảng Nam ra Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng để chữa trị. Sau nhiều lần phẫu thuật tại Đà Nẵng, bệnh tình còn nặng, T. A tiếp tục được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy, TP. HCM để điều trị.

Tai họa từ phút lơ là của người lớn

Bé T. A chỉ là một trong rất nhiều trường hợp các bé được đưa vào bệnh viện trong tình trạng cơ thể bị lửa gây cháy sém, da tuột do bỏng nước sôi hoặc ngất vì sự cố bỏng bất ngờ ập đến.

Chỉ một phút lơ là của người lớn, hậu quả mà các em phải gánh chịu thật khó diễn tả hết bằng lời
Chỉ một phút lơ là của người lớn, hậu quả mà các em phải gánh chịu thật khó diễn tả hết bằng lời
Trẻ nhỏ thường không nhận thức được nguy cơ bỏng có thể xảy ra trong những tích tắc của cuộc sống. Và người lớn, đôi khi chỉ một phút lơ là, bất cẩn có thể đẩy con, cháu mình vào sự nguy hiểm.

Mỗi ngày, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. HCM tiếp nhận từ 1 đến 3 ca bỏng ở trẻ em mà nguyên nhân thường xuất phát từ sự bất cẩn của người lớn. Nhiều trường hợp, trẻ luôn có người thân bên cạnh nhưng chỉ một cái “quay lưng”, không chú ý đến những nguy cơ xung quanh trẻ của người lớn, trẻ đã phải gánh chịu những hậu quả đau lòng.

Bên cạnh đó, sự hiếu động là một trong những nguyên nhân chính khiến các bé dễ bị bỏng, nhất là ở những bé còn chập chững, chưa nhận biết được những nguy hiểm từ lửa, nước sôi, bàn ủi điện… Trong các trường hợp trẻ nhập viện do bỏng thì có đến 50% là trẻ dưới 5 tuổi và thường gặp ở các bé trai nhiều hơn bé gái.

Tháng 3-2016, bé P. N. M (3 tuổi, Hưng Yên) nhập viện tại Viện bỏng Quốc gia trong tình trạng bỏng nước sôi toàn thân. Tình trạng bỏng của bé M rất nặng, với 67% diện tích cơ thể bị bỏng nặng, trong đó hơn nửa là bỏng sâu độ 3, độ 4. Trước đó, chị N. T. H (mẹ bé M) đun nước sôi để chuẩn bị tắm cho con gái. Vừa bế con, vừa cầm phích nước, bị điện giật, chị H ngã xuống sàn, cả phích nước đổ vào người bé M. Trong bệnh viện, chị H đau đớn, liên tục đập đầu vào tường trước tai họa mà con gái phải gánh chịu chỉ vì một phút bất cẩn của mình. Các bác sĩ điều trị cho biết, trẻ nhỏ chỉ cần bỏng trên 25% cơ thể đã có thể nguy hiểm đến tính mạng. Đã có không ít cháu bé không qua khỏi do còn quá nhỏ mà phải gánh chịu những vết bỏng lớn.

Cấp cứu chậm, sơ cứu sai, nguy hiểm chất chồng

Bác sĩ Trần Bích Thủy, Khoa Bỏng, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. HCM, cho biết: Có nhiều trường hợp các bé được đưa vào bệnh viện trong tình trạng khá nguy cấp do vết bỏng quá nặng hoặc gia đình không biết cách sơ cứu nên dễ gây ra nhiễm trùng. Những ca nặng lại thường từ các tỉnh miền núi hoặc các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long chuyển về do ba mẹ đi làm, trẻ ở nhà tự châm bếp dầu, sử dụng bình gas nấu nướng nên gây tình trạng phực lửa. Có nhiều trẻ được đưa đi cấp cứu khá chậm khiến việc điều trị, khả năng lành trở nên khó khăn hơn.

Trong trường hợp bé bị bỏng khoảng từ 5-6%, vết bỏng nông thì việc điều trị có thể nhanh chóng, trong vòng 1 tuần vết thương sẽ lành. Nặng hơn, bỏng sâu độ 2 hoặc 3 trên 10% diện tích da, bé có thể bị sốc, mạch tăng, huyết áp hạ do cơ thể mất một lượng lớn dịch chứa protein ở vùng bỏng. Sốc, nhiễm trùng vùng da bị bỏng rộng có thể gây biến chứng tử vong.

Mặt khác, không ít người vì thiếu hiểu biết đã dùng các phương pháp dân gian để chữa bỏng cho con. Hiệu quả chưa thấy đâu, di chứng để lại khó lường trước được. Bé N. H. V (4 tuổi, Sóc Trăng) bị bỏng do mẹ bất cẩn, pha nước tắm cho con nhưng lại đổ nước nóng vào xô trước. H. V hiếu động nên đã nhảy vào trong xô nước ngay sau đó. Tuy nhiên, bé không được đưa đến bệnh viện ngay mà được chữa trị tại nhà. Gia đình đã dùng nhiều loại cây cỏ giã nhuyễn và đắp lên vết thương cho V nhưng càng ngày, bé càng đau đớn, vết bỏng có dấu hiệu lở loét. Đến lúc này, ba mẹ bé mới hốt hoảng cho con nhập viện.

Cha mẹ không nên để trẻ ở nhà một mình. (Ảnh Internet)
Cha mẹ không nên để trẻ ở nhà một mình. (Ảnh Internet)
Sự hối hận dày vò

Khi trẻ bị bỏng, nhìn nỗi đau thể xác hành hạ các bé, những ông bố bà mẹ thường luôn mang trong mình nỗi ân hận, cắn rứt “vì mình mà con ra nông nỗi này”. Có bao nhiêu trẻ đang được điều trị bỏng tại bệnh viện thì cũng có ít nhất ngần ấy ông bố, bà mẹ “nhập hộ khẩu” dài hạn vào viện để chăm con. Nuôi trẻ bỏng tại bệnh viện, không ít người đã trở nên căng thẳng, thậm chí trầm cảm vì quá lo lắng cho tình trạng của con.

Ngắm bức ảnh cũ chụp con bằng điện thoại, nhớ tới cảnh con trai 2 tuổi lọt thỏm trong nồi canh vừa nhấc từ bếp xuống, chị N. T. H tức tưởi: “Mình bỏng một tí pô xe đã thấy đau rát, đằng này, cu Ken bị bỏng toàn thân, chỉ trừ mặt và cánh tay phải, còn lại toàn thân băng kín. Con nằm thiêm thiếp trong phòng hồi sức cách ly, thở bằng máy. Con can đảm lắm, không khóc, nhưng mỗi lần con bảo: “Mẹ ơi, con đau”, tôi thấy như ngàn mũi dao cứa vào gan ruột mình. Ken ơi, giá những vết thương ấy mẹ được chịu thay, đằng này, con phải chịu sự đau đớn vô ngần này, vì sự bất cẩn của mẹ. Mẹ có lỗi với con, mẹ có tội với con…”. Đó là hậu quả của việc sơ suất, không chú ý đến con để bé N. P. K (tên thân mật là Ken) ngã vào nồi canh vừa sôi. Ngay khi phát hiện, chị H vội vàng bế con ra, nhúng con vào bể nước. Nhưng xót con bị ngâm trong nước lạnh, chị lại bế lên, cuống cuồng lột bỏ quần áo của con. Khi đó, từng mảng da của bé K bị lột ra theo quần áo. Bé được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Nghệ An rồi nhanh chóng được đưa ra Hà Nội, nhập Viện Bỏng quốc gia. Bé bị bỏng rộng 60%, vết bỏng sâu.

Thông thường, khi vết thương bỏng đã lành, hậu quả nặng nề mà các bé phải chịu lâu dài là sự tồn tại của những vết sẹo xấu xí – một di chứng để lại trên da. Không ít trẻ nhỏ phải nhập viện nhiều lần để bác sĩ ghép da, dùng nhiều cách có thể để chữa lành sẹo cho bé. Nhưng chữa sẹo là một quá trình gian nan. Tùy vào vùng và diện tích vết sẹo mà việc điều trị diễn ra nhanh hay chậm, đơn giản hay phức tạp. Những trường hợp vết sẹo lồi hoặc tổn thương sâu thì phải qua phẫu thuật cắt bỏ sẹo, chuyển vạt da, ghép da từ một phần da ở vùng đùi…

Phải làm gì khi bé bị bỏng?

Để tránh làm tăng thêm nguy hiểm cho các bé yêu, bác sĩ Trần Bích Thủy khuyên cha mẹ nên thực hiện các bước sơ cứu đúng, kịp thời cho bé trong trường hợp bé không may bị bỏng. Trong thực tế, bỏng nước nóng, bỏng lửa thường gặp nhất. Vì thế, việc đầu tiên là nhanh chóng đưa bé ra khỏi hiện trường. Sau đó, cha mẹ có thể khéo léo cởi bỏ quần áo bé đang mặc trên người, dùng nước sạch rửa vết thương, đồng thời giải nhiệt cho cơ thể bé. Cha mẹ nhất thiết phải đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Trong khoảng 2.000 trẻ em đến khám bỏng tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP. HCM mỗi năm, có đến 600 em phải nằm lại điều trị. Tình trạng này cũng diễn ra tương tự tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP. HCM. Con số này cho thấy rằng, bỏng đã trở thành một tai nạn khá thường xuyên và nguy hiểm đối với trẻ, nhất là vào mùa hè nóng bức. Đặc biệt, vào thời gian trẻ được nghỉ hè, không ít trẻ phải tự xoay xở một mình ở nhà, không có sự giám sát của người lớn. Do đó, cha mẹ nên cẩn trọng hơn, đừng để khi sự đã rồi mới muộn màng, ăn năn.

P. Nam
Tạp chí Sức Khỏe