Về chiều ở tuổi 30

|

Nhiều phụ nữ tuyệt vọng khi biết mình đã trong giai đoạn “toan về chiều” khi còn khá trẻ. Hiện tượng này không gây chết người nhưng nó có thể sớm tước đoạt đi sức khỏe, vẻ trẻ trung và cả hạnh phúc làm mẹ của người phụ nữ.

Thông thường, phụ nữ khi đã làm mẹ, làm bà (khoảng 50 tuổi) mới phải đối mặt với những biến đổi của cơ thể khi chức năng của các tuyến nội tiết, tuyến sinh dục suy giảm, lượng hormone sinh dục trong cơ thể tụt hẳn, gây mãn kinh. Với phụ nữ gặp những triệu chứng này trước tuổi 40, họ đang phải đối mặt với bệnh suy chức năng buồng trứng sớm.

 

Cú sốc trời giáng
Hiện tượng này không phổ biến lắm. Bác sĩ Hồ Thị Ngọc, Khoa Phụ sản, Bệnh viện FV, cho biết: “Có trường hợp, bệnh nhân tự nhiên tắt kinh khi mới ngoài 30. Chị ấy để vài tháng mới đi khám vì nghĩ có lẽ do làm việc căng thẳng, mệt mỏi nên kinh nguyệt “lặn mất tăm.

Chỉ khi những cơn bốc hỏa, hay nóng giận bất thường xuất hiện thường xuyên chị mới đi khám phụ khoa. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy nồng độ FSH (hormone kích thích nang noãn) tăng cao và oestrogen thấp bất thường. Khi bác sĩ cho biết chị đang bị suy chức năng buồng trứng sớm, và có khả năng không thể thụ thai, bệnh nhân hết sức ngỡ ngàng”.

Suy buồng trứng sớm gây những triệu chứng tương tự mãn kinh bình thường. Tuy nhiên, không thể đánh đồng bệnh này với hiện tượng tự nhiên của cơ thể tuổi 45-50. Thật may là phụ nữ bị suy giảm chức năng buồng trứng sớm có thể xuất hiện kinh nguyệt trở lại, và có khả năng có thai, dù cơ hội chỉ ở khoảng 3 đến 5%.

Hệ lụy của việc sớm “toan về chiều”
Đối mặt với thời kỳ mãn kinh là đối mặt với các vấn đề về sức khỏe kéo theo do việc thiếu hụt hormone. Suy chức năng buồng trứng sớm khiến cho người phụ nữ ở độ tuổi thanh xuân phải trải qua các triệu chứng bốc hỏa khó chịu, đổ mồ hôi đêm, nóng lạnh bất thường, dễ đau nhức xương khớp, giảm tập trung, giảm khoái cảm tình dục và giao hợp đau, khô âm đạo và đáng sợ nhất là vô sinh.

Kéo theo đó là sự gia tăng các nguy cơ: Suy giảm tuyến giáp gây ảnh hưởng đến sự trao đổi chất trong cơ thể. Giảm độ dẻo dai trong hoạt động của các cơ quan trong cơ thể về cả trí tuệ, thể chất, hay lạnh chân tay, loãng xương…Đồng thời, các triệu chứng như: sụt cân, huyết áp thấp, cơ lực giảm nhanh chóng, da sạm đen cũng xuất hiện. Việc suy giảm chức năng buồng trứng sớm cũng làm các phụ nữ trẻ thiếu hụt lượng hormone oestrogen làm tăng nồng độ cholesterol xấu, giảm cholesterol tốt trong máu nên nguy cơ gây bệnh tim mạch cũng tăng cao hơn…

Điểm mặt các nguyên nhân

Trong đa số trường hợp, nguyên nhân dẫn đến suy buồng trứng sớm không được xác định. Các nguyên nhân cần chú ý tiếp theo là nguyên lý tự miễn dịch của cơ thể, hội chứng Turner, bất thường nhiễm sắc thể X, nhiễm khuẩn, hoặc sau can thiệp điều trị một bệnh lý khác.

Di truyền cũng là một yếu tố cần nói đến, khoảng 10 đến 20% phụ nữ bị suy chức năng buồng trứng sớm có tiền sử từ gia đình.

Hormone thay thế: một biện pháp bù đắp
Bình thường, khi noãn chín, chúng sẽ chu du đến vòi trứng chờ gặp tinh trùng để sẵn sàng cho việc thụ thai. Hầu hết phụ nữ có đủ nang noãn cho tới lúc mãn kinh. Điều không may là ở phụ nữ bị suy chức năng buồng trứng sớm, mọi sự cũng sớm dừng lại. Họ rơi vào một trong hai tình trạng sau: Buồng trứng không có noãn, hoặc có noãn nhưng chúng không hoạt động theo cơ chế bình thường.

Thực tế, chỉ khoảng 5 đến 10% phụ nữ bị suy chức năng buồng trứng sớm có thể khôi phục lại khả năng hoạt động bình thường của cơ quan đặc biệt này. Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị nào bảo đảm chắc chắn người phụ nữ có thể có con theo cách tự nhiên sau suy buồng trứng sớm. Nhiều loại thuốc được sử dụng nhằm níu kéo hy vọng tương đối mong manh này.

Dùng hormone thay thế có thể giúp phụ nữ lấy lại những kỳ kinh nguyệt “bị đánh cắp”, giảm những tác động tiêu cực của hội chứng mãn kinh như: loãng xương, da lão hóa nhanh, mệt mỏi, rối loạn tình dục. Nó giúp bổ sung oestrogen, và nhiều hormone cần thiết khác mà cơ thể không sản sinh được.

Chủ động bảo vệ quyền làm mẹ

Việc điều trị bằng hóa trị, xạ trị, tiến hành phẫu thuật trong vùng chậu có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng. Đôi khi chỉ cần một động chạm nhỏ đến mạch máu nuôi buồng trứng cũng có thể dẫn tới việc cơ quan này biểu tình, không thèm hoạt động. Vì vậy, bạn bên cân nhắc việc trữ trứng để giảm thiểu nguy cơ những việc điều trị này có thể trở thành mối đe dọa thiên chức làm mẹ của mình. Đồng thời phải chú ý loại bỏ những mối nguy hiểm khác.

Bác sĩ Hồ Thị Ngọc cho biết: “Có bệnh nhân sau thời gian điều trị, đã xuất hiện kinh nguyệt trở lại, và mong có cơ hội thụ thai. Nhưng sau khi kết hôn, bệnh nhân lại uống thuốc tránh thai, mặc dù đã được khuyến cáo là không được sử dụng trong thời gian điều trị suy buồng trứng sớm. Điều này làm ức chế noãn chin và sự phóng noãn. Mọi nỗ lực của bệnh nhân đều bị quét sạch, bệnh nhân không thể có con theo cách tự nhiên được nữa”.

Một biện pháp luôn được tính đến đối với các bệnh nhân này là thụ tinh nhân tạo bằng trứng đã thụ tinh của người khác và cấy vào tử cung người nhận.

Đây là lúc cả gia đình phải quan tâm tới các loại thủ tục, giấy tờ cần có giữa người cho trứng và vợ chồng người nhận, đơn xin bệnh viện thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm với trứng này… và cả việc dùng thuốc để dưỡng thai vì khả năng của buồng trứng người nhận đã suy yếu.

. Trần Nhung
Tạp chí Sức Khỏe