Khai thông dòng sữa mẹ

|

Không phải bất cứ lúc nào các bà mẹ đều thực hiện thiên chức cho bé bú một cách dễ dàng. Đôi khi họ phải “vật lộn” với bầu sữa để giúp bé có được nguồn thức ăn đầy dinh dưỡng trong những ngày đầu chào đời.

Có rất nhiều bà mẹ trẻ, nhất là người mới sinh con đầu lòng thường bị viêm tắc sữa, sữa ứ đọng tạo thành các khối u, cục làm bầu vú sưng nóng, đau nhức cả người. Việc viêm tắc tia sữa lâu ngày có thể tạo mủ cấp tính thường gọi là áp-xe vú, điều này rất nguy hiểm đối với sức khỏe và cuộc sống sau này của người mẹ.
Ngay khi có những biểu hiện trên, chúng ta nên tìm cách để thông tia sữa cho sản phụ. Có nhiều cách dân gian để dòng sữa mẹ lại tuôn trào và việc chữa trị càng sớm càng giúp sản phụ ít chịu đau do tắc sữa gây ra.

 

Vì sao “suối mơ” bị tắc dòng
Theo bác sĩ Dương Phương Mai, Bệnh viện Từ Dũ, sản phụ thường bị tắc tia sữa vì những nguyên nhân sau:
- Thời gian mang thai không chú ý vệ sinh đầu vú sạch sẽ. Những chất bẩn bám ở đầu các khe, kẽ vú gây viêm nhiễm, làm tắc tia sữa khi sản phụ sinh và bắt đầu tiết sữa.
- Sau khi sinh, nhất là những phụ nữ sinh con lần đầu không day đều bầu vú để thông tia sữa ngay. Có người do không biết nhưng cũng có nhiều sản phụ bị viêm tắc tia sữa vì cương quyết không thực hiện động tác này do sợ làm hư ngực.
- Do bé bú quá ít khiến sữa đọng lại bị ôi bên trong gây nên tắc sữa. Trẻ bú ít có thể do đầu nhũ không được vệ sinh sạch sẽ, kẽ có bụi bẩn gây mùi khó chịu khiến bé không muốn bú.
- Không nặn bỏ sữa thừa sau khi trẻ không bú hết khiến sữa đọng lâu ngày sinh ôi, tắc và ung nhũ.
- Sản phụ bị cảm, nhiễm gió lạnh làm sữa khó lưu thông.
- Tinh thần của người mẹ không thoải mái, căng thẳng cũng gây nên việc tắc sữa.
- Ăn uống thất thường, không điều độ, làm tổn thương đến hệ tiêu hóa cũng khiến sữa khó lưu thông, gây ứ đọng.
- Cơ thể sau khi sinh bị suy kiệt cũng là nguyên nhân.

Cách nhận biết
Sản phụ chỉ bị viêm tắc khi có sữa nhưng sữa vẫn không chảy ra hoặc bé không bú được. Tình trạng này khiến ngực của người mẹ bị sưng tức, khi sờ vào sẽ thấy có những khối u, cục cứng. Nếu nặng toàn thân sản phụ nóng sốt, lạnh và đau khắp mình mẩy. Tình trạng tắc sữa thường xảy ra với phụ nữ sinh con đầu lòng, đa số đau một bên vú nhưng cũng có trường hợp cả hai bên đều bị ảnh hưởng.

Khai thông dòng sữa ngọt ngào
Cách khắc phục tình trạng tắc sữa hiệu quả nhất thường được áp dụng là xoa bóp. Rắc một lớp phấn rôm mỏng lên vùng bị sưng đau, sau đó dùng tay nhẹ nhàng xoa quanh vào khối cứng.

Cách xoa: Một tay đỡ bầu vú, tay kia dùng ngón trỏ hoặc ngón giữa day từ đầu vú đến khối cứng, rồi day ngược trở lại. Làm như vậy nhiều lần cho đến khi khối cứng mềm, sau đó nặn cho sữa chảy ra.
Hoặc có thể dùng một tay đỡ bầu vú, tay kia dùng ba ngón cái, trỏ và giữa bóp nhẹ nhàng từ gốc cho đến đầu nhũ. Tùy vào sức chịu đựng của sản phụ mà có lực bóp thích hợp. Lặp lại nhiều lần thì những khối cứng sẽ mềm dần và nặn cho sữa chảy ra.

Có thể kết hợp xoa bóp với việc hút sữa. Có hai cách để hút:
Cách thứ nhất, nên nhờ người hút sữa. Đây là một việc làm hết sức tế nhị nên cần phải nhờ người gần gũi và thân thiết với sản phụ, mẹ hoặc chồng hút giúp. Cách thứ hai là dùng dụng cụ hút sữa. Nếu có điều kiện nên chọn sản phẩm chất lượng để đảm bảo vệ sinh.

Những cách chữa mẹo dân gian
+ Dùng 20-40 lá bồ công anh tươi rửa sạch, giã nát cho một ít muối vào vắt lấy nước uống. Phần xác lấy đắp lên nơi sưng đau của vú. Mỗi ngày 1 lần. Khoảng 2-3 lần là giảm đau và có kết quả.

+ Dùng một nắm lá mít, rửa sạch, cho vào nồi luộc hoặc có thể trụng vào nước sôi rồi lấy ra liền. Lá mít đã luộc để nóng vừa phải vuốt lên ngực (trừ đầu nhũ), từ trên xuống. Thực hiện như thế đến khi thấy hiệu quả. Bạn cũng có thể cho lá mít đã luộc vào túi vải mùng rồi thực hiện công đoạn vuốt như trên. Sức nóng ấm của lá sẽ giúp tia sữa lưu thông.

+ Lá đinh lăng, lấy một nắm vừa phải rửa sạch, sao vàng hạ thổ 3 lần (sao vàng lên rồi úp xuống đất). Sau đó đun nước thật sôi, cho đinh lăng đã sao vào, nấu thật chín kỹ rồi lấy nước uống.
Dùng khăn sạch, nhúng vào nước nóng, vắt khô và áp lên ngực. Làm nhiều lần để khối cứng tan ra.

+ Có thể chữa khỏi tắc tia sữa bằng cách lấy một miếng xơ mướp già không còn hạt, 10 cái gai bồ kết, 1 củ hành tươi hoặc khô. Cho tất cả vào ấm, đổ hai bát nước đầy nấu cho đến khi còn một, chờ nguội rồi uống. Mỗi ngày dùng một thang như trên trong khoảng từ 2-3 ngày. Sau khi uống, lấy lược thưa chải từ gốc xuống đầu nhũ khoảng 100 lần rồi nhờ người thân hút mạnh đầu nhũ, sữa sẽ thông.

+ Lấy khoảng 100g nếp, nấu chín, đặt vào trong túi vải rồi đánh đều vào hai bầu vú của sản phụ. Cách này cũng có thể chữa tắc tia sữa.

Để dòng sữa mẹ luôn “tuôn trào”
1. Luôn giữ sạch đầu nhũ, vệ sinh kỹ các kẽ vú.
2. Trước khi cho trẻ bú, nên lau sạch đầu nhũ bằng khăn ấm và nặn bỏ những giọt sữa đầu.
3. Khi bé bú xong, nặn bỏ sữa thừa, lau đầu nhũ thật sạch và khô bằng khăn ấm.
4. Khi thấy sữa không chảy thành tia hay tia sữa xuống không đều, ngay lập tức hãy xoa bóp hoặc nặn hút để thông sữa.
5. Nên dùng khăn nhúng qua nước ấm, túi chườm nóng để xoa bóp.
6. Trong thời gian cho con bú các bà mẹ cần chú ý đến việc ăn uống và nghỉ ngơi của mình.
7. Nếu thực hiện các cách trên nhiều lần vẫn không có kết quả, vú vẫn sưng đỏ, sản phụ sốt cao, nên đưa đến bác sĩ để được điều trị kịp thời, tránh tình trạng bị áp-xe.

. Thiên Vũ
Tạp chí Sức Khỏe