Cân bằng đời sống khi về hưu

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Thay đổi môi trường, cách làm việc, sinh hoạt khi về hưu thường dẫn đến những biến đổi tâm sinh lý, thậm chí rơi vào trạng thái khủng hoảng tinh thần, làm thay đổi tính cách, giảm tuổi thọ...

Tâm lý người bước vào tuổi nghỉ hưu có những thay đổi rất lớn. Hoạt động chủ yếu không còn là bươn chải kiếm sống nên mức độ vận động cũng như giao tiếp xã hội diễn ra ít hơn, cơ hội thể hiện bản thân giảm đi rõ rệt, khiến không ít người hụt hẫng, thậm chí bị “sốc”. Về nghỉ hưu cũng có nghĩa vị thế giảm đi, nhất là trong lĩnh vực giáo dục thế hệ trẻ. Con cái lớn lên, có công việc riêng, cuộc sống người về hưu trở nên cô đơn hơn, buồn tẻ hơn. Vì thế, sức khỏe thể chất cũng như tinh thần giảm nhiều, trí nhớ kém hơn, bệnh tật ngày càng tăng… dẫn tới tâm lý bi quan, chán nản bao trùm cuộc sống của không ít người đến tuổi về hưu.

Các chuyên gia tâm lý đề cập các giải pháp quan trọng có thể ổn định sức khỏe tinh thần, cân bằng cuộc sống khi nghỉ hưu. Bao gồm:

Cần tạo sự cân bằng giữa động và tĩnh
Cần tạo sự cân bằng giữa động và tĩnh

»CÂN BẰNG ĐỜI SỐNG TÂM LÝ KHI VỀ HƯU

Sau khi về hưu, hầu như không còn phải chịu sức ép của công việc nhưng một số người lại khó thích ứng với những nhịp sống hằng ngày ở nhà. Họ thường tỏ ra khó chịu, lãnh cảm, thờ ơ… với mọi thứ xung quanh. Bác H, 60 tuổi (Đống Đa, Hà Nội) vốn vui vẻ, hoạt bát nhưng nghỉ hưu được hai tháng, người bác gầy xọp, thường xuyên khó chịu, cáu gắt. Bác tâm sự: “Tôi vốn là con người của công việc, giờ nghỉ hưu, tay chân như thừa thãi. Không khí ở nhà lúc nào cũng buồn tẻ khiến tôi cảm thấy ngột ngạt, bức bối vô cùng”.

Do đó, người nghỉ hưu cần tập chấp nhận cuộc sống hiện tại. Hãy tìm công việc yêu thích để loại bỏ stress như tham gia hội người cao tuổi, câu lạc bộ yoga, học chơi các môn thể thao; dành nhiều thời gian để thư giãn, nghỉ ngơi.

»CÂN BẰNG NƯỚC

Người mới về hưu, đôi khi sinh hoạt thất thường, việc đảm bảo nước uống cho cơ thể thường không được chú trọng, dẫn đến mệt mỏi, khó chịu. Tùy hoạt động, thời  tiết mỗi mùa, hãy cung cấp cho cơ thể lượng nước hợp lý, đừng để thiếu nước.Nói chung, mỗi người nên uống 1,5-2 lít nước (khoảng 8 ly nước) mỗi ngày.

»CÂN BẰNG TỪ TRƯỜNG

Cuộc sống của con người với những chuỗi hoạt động diễn ra trong môi trường từ trường của trái đất. Với cấu tạo đa dạng của địa đất mà từ trường có nơi mạnh, nơi yếu, nơi nhiễu loạn... Việc thay đổi môi trường sinh hoạt, tập trung nhiều thời gian ở nhà, từ trường đó có thể tạo áp lực, ảnh hưởng tới sức khỏe. Vì vậy, nên tăng cường hoạt động trong môi trường thiên nhiên để tạo ra sự “sảng khoái” cơ thể (đi bộ trong công viên hoặc ở đồng quê có nhiều cây xanh).

»CÂN BẰNG ĐỘNG VÀ TĨNH

Người xưa thường có câu “Ngựa đứng lâu chồn chân, xe không dùng tự hủy”. Trạng thái cơ thể cũng vậy, luôn cần vận động, đặc biệt là với người mới nghỉ hưu.

Người về hưu nên tham gia hội người cao tuổi, câu lạc bộ yoga, học chơi các môn thể thao
Người về hưu nên tham gia hội người cao tuổi, câu lạc bộ yoga, học chơi các môn thể thao

Độ tuổi 55-65 thường có những thay đổi lớn về thể trạng, quá trình lão hóa diễn ra khá nhanh, cần tăng cường vận động nhẹ nhàng để giảm quá trình này. Chú ý, không nên vận động quá mạnh, cần tạo sự cân bằng giữa động và tĩnh thông qua các hoạt động hàng ngày như sinh hoạt câu lạc bộ, tập dưỡng sinh, chăm sóc vườn hoa cây cảnh… Bên cạnh đó, cần đảm bảo cân bằng trong tư duy, tránh hưng phấn và ức chế quá mức, không nên để tư duy nghỉ ngơi quá lâu, tức là tâm phải tĩnh tại, phải ổn định.

»CÂN BẰNG TRONG DINH DƯỠNG

Việc quan tâm, chú ý nhu cầu dinh dưỡng người già là rất cần thiết. Theo đó, trong chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi, phải đảm bảo sự hợp lý giữa các loại thức ăn. Các nguồn cung cấp vitamin, chất khoáng phải cân bằng với đạm, chất xơ. Không nên dùng quá tỷ lệ một dưỡng chất nào đó. Ngoài ra, đừng vì lo ngại người già ăn nhiều sẽ gặp nhiều bệnh mà quá kiêng khem, dẫn đến thiếu chất, cơ thể sẽ mệt mỏi.

Như vậy, sự cân bằng mọi mặt đời sống sau khi về hưu là rất quan trọng. Người già nên lưu ý tránh những áp lực của cuộc sống, đảm bảo dinh dưỡng, tăng cường các mối quan hệ và sinh hoạt tại cộng đồng nhằm đảm bảo tâm sinh lý, sống khỏe, sống có ích.

Lê Phạm Phương Lan
Giảng viên Tâm lý học
Trường Đại học Nguyễn Huệ, Đồng Nai