Làm sao biết mẹ có sót nhau thai?

Tạp Chí Sức Khỏe |

Tuy không phải là hiện tượng thường gặp ở sản phụ nhưng sót nhau thai lại rất nguy hiểm vì có thể để lại nhiều biến chứng cho sức khỏe, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này, thậm chí gây tử vong.

Thông thường, trong tử cung, nhau thai được hình thành sau khi trứng và tinh trùng gặp nhau, thụ tinh thành phôi thai. Nhau thai là cơ quan rất quan trọng vì thông qua dây rốn, nó giúp liên kết và truyền các chất dinh dưỡng cần thiết, ô-xy từ máu của người mẹ sang thai nhi.

Khi đủ thời gian mang thai, em bé được sinh ra, nhau thai cũng được đẩy ra ngoài sau đó. Sau sinh từ 1-2 tuần là thời gian cơ thể mẹ tống toàn sản dịch ra ngoài, hoàn tất quá trình sinh nở. Tuy nhiên, ở một số sản phụ, trong quá trình tiết sản dịch, vẫn còn sót lại những lớp mô thừa của nhau thai bám ở thành mạch tử cung. Đây chính là phần nhau thai bị sót lại sau sinh.

Sót nhau thai là vấn đề nghiêm trọng ở sản phụ. Vì thế trang bị kiến thức về hiện tượng này là việc làm rất cần thiết
Sót nhau thai là vấn đề nghiêm trọng ở sản phụ. Vì thế trang bị kiến thức về hiện tượng này là việc làm rất cần thiết

»VÌ ĐÂU NHAU THAI SÓT LẠI?

Có nhiều nguyên nhân khiến nhau thai sót lại trong tử cung sản phụ. Trong đó, có thể kể đến một số nguyên nhân thường gặp như:

- Sản phụ có nhau thai bám sâu vào thành tử cung nên trong quá trình lấy nhau ra, nhau bị đứt hoặc không lấy hết được.

- Nhau thai dính vào vết sẹo do lần mổ đẻ trước để lại hoặc vào vết rạch nào đó ở tử cung.

- Những người từng nạo phá thai cũng có thể bị sót nhau do phần này dính vào chỗ tử cung bị viêm hoặc nhiễm trùng sau thủ thuật.

- Có thể do nhân viên y tế lấy nhau không kỹ và không hết.

- Việc nạo phá thai (ngoại khoa và nội khoa), sẩy thai cũng dễ dẫn đến biến chứng sót nhau thai.

»NHẬN BIẾT SỚM CÁC TRIỆU CHỨNG

Sót nhau thai là hiện tượng rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến băng huyết, nhiễm trùng, gây vô sinh, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, gây tử vong nếu không được can thiệp sớm. Do đó, sau khi sinh, nếu có các biểu hiện sau, sản phụ nên nghi ngờ bị sót nhau thai và cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp:

- Băng huyết: Thông thường, sau sinh 1 tuần, sản dịch sẽ được tiết ra hết. Nếu sản dịch vẫn ra nhiều, không có dấu hiệu giảm bớt, sản phụ nên đi kiểm tra ngay.

- Vùng bụng dưới thường xuyên đau âm ỉ: Nhiều sản phụ thường chủ quan với biểu hiện này vì nghĩ rằng, mới sinh nên hệ tiêu hóa còn yếu, ăn vào sẽ bị đau. Tuy nhiên, biểu hiện này có thể cảnh báo nhau thai còn sót lại trong tử cung.

- Dịch nhờn âm đạo có mùi: Biểu hiện này có thể do âm đạo bị nhiễm trùng hoặc do vấn đề vệ sinh. Dù nguyên nhân gì, khi thấy bất thường, nên đi khám ngay.

- Sốt: Sau sinh, thấy cơ thể tự nhiên bị sốt, sản phụ đừng vội tự hạ sốt bằng các bài thuốc vì chủ quan cho rằng, cơ thể yếu nên dễ nhiễm bệnh. Thực tế, nguyên nhân có thể đến từ bên trong.

- Tử cung xuất hiện những cơn co thắt đau đớn bất thường.

- Sữa về chậm: Thông thường, sau sinh 1-2 ngày, sữa mẹ sẽ về đủ cho bé bú. Nếu sau 3-5 ngày mà sữa chưa về, không có đủ lượng sữa cho bé bú, mẹ đừng nghĩ do cơ thể không tiết đủ sữa; nguyên nhân có thể do nhau thai còn sót lại trong tử cung.

Các sản phụ cần nhớ rằng, không phải người nào bị sót nhau thai cũng có triệu chứng giống nhau và đều xuất hiện tất cả các triệu chứng trên. Ở mỗi người, dấu hiệu cảnh báo có thể khác nhau. Ngược lại, không phải cứ xuất hiện một trong các triệu chứng trên là bị sót nhau thai. Do đó, nếu nghi ngờ có phần nhau còn sót lại, sản phụ nên đi khám bác sĩ để được siêu âm và tiến hành các quy trình cần thiết loại bỏ phần nhau thai.

Sau khi trải qua cuộc “vượt cạn”, sản phụ nên chú ý theo dõi các triệu chứng có thể cảnh báo sót nhau thai
Sau khi trải qua cuộc “vượt cạn”, sản phụ nên chú ý theo dõi các triệu chứng có thể cảnh báo sót nhau thai

»NGUY HIỂM THẾ NÀO?

Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe, sót nhau thai cũng gây nhiều biến chứng, nhất là với việc mang thai lần sau. Sót nhau thai gây nên hiện tượng tắc vòi trứng khiến mẹ không có khả năng thụ thai tự nhiên mà phải nhờ tới các phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm. Ngoài ra, nếu tình trạng băng huyết nhiều, có thể dẫn đến việc phải cắt bỏ tử cung, làm mẹ mất hoàn toàn khả năng mang thai.

Tuy không phải hiện tượng thường gặp nhưng nếu không may bị sót nhau thai, mẹ có thể phải đối mặt với không ít nguy hiểm như: viêm nhiễm niêm mạc tử cung, tắc ống dẫn trứng, viêm cơ tử cung, nhiễm trùng và xuất huyết nặng. Nặng hơn, có thể dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

»XỬ LÝ KHI BỊ SÓT NHAU SAU SINH

Nếu phát hiện sót nhau, các bác sĩ sẽ xử trí nạo hút nốt nhau thai ra ngoài và sử dụng kháng sinh điều trị các viêm nhiễm. Theo các bác sĩ, dùng lá rau ngót sạch xay lấy nước uống rất tốt cho phụ nữ sau sinh vì giúp tử cung co bóp để đẩy nhanh sản dịch và nhau thai còn sót ra ngoài. Trường hợp nặng (nhiễm khuẩn, chảy máu nặng), có thể phải mổ cắt tử cung.

Để phòng tránh hiện tượng này, mẹ nên để sinh đủ ngày đủ tháng, hạn chế sinh mổ chủ động (chọn ngày tốt khi thai nhi chưa đủ tuần). Đặc biệt, mẹ cần hạn chế tối đa việc hút thai, nạo phá thai. Ngoài ra, thai phụ cần nhớ vệ sinh sạch sẽ để tránh viêm nhiễm tử cung khi đang mang bầu.

Tư vấn chuyên môn:
BS. Ngô Thị Thanh Thảo
Khoa Sản, Bệnh viện Hùng Vương, TP. HCM
Hà Anh