Bệnh gan ở bà bầu: Cần cảnh giác!

|

Sức Khỏe - Những bệnh gan mật ở phụ nữ mang thai không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ mà còn có thể tác động tới thai nhi. Đôi khi, chúng có thể đẩy tính mạng của mẹ và thai nhi vào tình huống nguy hiểm.

Trẻ sơ sinh nhiễm virus viêm gan có nguy cơ diễn biến mạn tính lên tới 90% (so với chỉ 2-6% ở người trưởng thành). Như vậy, nếu không được chích ngừa ngay trong 12 tiếng sau khi chào đời, bé sẽ có nguy cơ bị xơ gan, ung thư gan về sau. Phòng ngừa viêm gan cho bé vì vậy có ý nghĩa vô cùng quan trọng. May mắn là, thai phụ có nhiều thời gian để dự phòng với căn bệnh mạn tính này. Ngược lại, không ít bệnh lý cấp tính đòi hỏi phải can thiệp sớm.

Bệnh gan bà bầu, gan nhiễm mỡ cấp bà bầu, thai phụ nhiễm viêm gan siêu vi, ứ mật trong gan do thai kỳ, tạp chí sức khỏe, khỏe 24h
Bệnh gan mật ở phụ nữ mang thai không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ mà còn có thể tác động tới thai nhi
Gan nhiễm mỡ cấp khi mang thai

Thường xảy ra khi mẹ đang ở tuần thứ 27-40 của thai kỳ. Thai phụ nhiều tuổi, tiền sản giật, có bào thai là nam, mẹ đột biến di truyền hoặc bào thai bị thiếu men chuyển hóa a-xít béo chuỗi dài tại gan là những đối tượng dễ mắc bệnh này.

Dư thừa a-xít béo chuỗi dài từ bào thai sang người mẹ khiến thai phụ không thể chuyển hóa lượng dư này, tích tụ a-xít béo trong gan, gây nguy hại cho tế bào gan. Thai phụ có thể buồn nôn, nôn ói, chán ăn, ngủ gà, đau bụng và vàng da, đi tiểu nhiều, khát nước. Người mẹ thường bị tăng bilirubin máu, tăng amoniac máu, hạ đường huyết, giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu.

Do mỡ tích tụ trong gan dưới dạng những túi rất nhỏ nên khi siêu âm gan, có thể không phát hiện bất thường. Sinh thiết gan có thể giúp chẩn đoán bệnh nhưng ít khi bác sĩ chỉ định thực hiện vì thai phụ dễ gặp nguy cơ chảy máu sau sinh thiết.

Khi gặp các dấu hiệu trên, thai phụ cần nhập viện và điều trị khẩn cấp vì bệnh diễn tiến rất nhanh và trở nặng bất thình lình. Trong trường hợp nặng, thai phụ phải được chấm dứt thai kỳ sớm để ngưng sự quá tải a-xít béo trong gan người mẹ. Tuy nhiên, mổ lấy thai có thể tăng thêm nguy cơ tử vong cho mẹ. Sự hồi phục của mẹ sau khi lấy thai phụ thuộc vào sự hiện diện những biến chứng.

Sau mổ, hầu hết các bà mẹ đều cải thiện men gan. Hiện nay, tỷ lệ tử vong do gan nhiễm mỡ cấp ở thai phụ còn khoảng 18%. Tử vong chu sinh (cho trẻ) ở các trường hợp này trước đây cao, từ 80-90%, nhưng nay đã giảm còn 20-30%. Bệnh hiếm khi tái phát vào lần mang thai sau, ngoại trừ người có bất thường chuyển hóa chuỗi a-xít béo dài.

Ứ mật trong gan do thai kỳ

Thường xảy ra vào 3 tháng cuối thai kỳ, khi thai được 30 tuần tuổi. Sự tăng hormone estrogen, progesterone trong cơ thể thai phụ là nguyên nhân gây ứ mật trong thai kỳ. Các bà mẹ tương lai thường bị ngứa toàn thân, lúc đầu ở lòng bàn tay, lòng bàn chân rồi lan đến thân mình và mặt. Thai càng lớn, ngứa càng nhiều nhưng sẽ hết sau sinh 2-3 ngày. Thai phụ có thể vàng da, tăng bilirubin, men gan và a-xít mật (có khi cao hơn mức bình thường tới 100 lần). Bệnh gây sinh non hoặc thai chết lưu (10%). Do đó, thai phụ cần được theo dõi sát ở những bệnh viện có điều kiện chăm sóc trẻ sinh non. Trẻ sinh ra dễ bị suy hô hấp cả khi đã đủ tuần tuổi. Sau sinh, mẹ thường phục hồi tốt. Tuy nhiên, mẹ có thể tái phát bệnh khi mang thai lần tiếp theo.

Hội chứng hellp

Bệnh xuất hiện riêng lẻ hoặc là một phần của tiền sản giật. Đa số bệnh xuất hiện trước sinh, gặp nhiều ở phụ nữ mang thai lớn tuổi, đa thai. Hội chứng HELLP bao gồm tán huyết (vỡ hồng cầu), hoại tử gan và giảm tiểu cầu. Biểu hiện ban đầu là đau thượng vị, đau hạ sườn phải, nôn ói, buồn nôn, rất yếu mệt, triệu chứng giống như cảm cúm. Thai phụ thường bị phù toàn thân, tăng huyết áp và tiểu đạm. Tuy nhiên, có tới 50% người bệnh không có đầy đủ các triệu chứng. Mức tiểu cầu càng thấp thì nguy cơ thai phụ tử vong càng cao. Bệnh tiến triển nhanh, nặng và đột ngột nên cực kỳ nguy hiểm cho tính mạng của cả mẹ và thai nhi.

Bệnh nhân cần được hạ huyết áp và mổ lấy thai, nhất là khi thai đã hơn 34 tuần tuổi. Trong lúc chuyển dạ và sau sinh 24 giờ, bác sĩ dùng thuốc để dự phòng co giật và truyền tiểu cầu. Sau sinh 48 giờ, sức khỏe của mẹ sẽ tốt dần. Nguy cơ tử vong của mẹ không cao nếu được chẩn đoán và can thiệp sớm. Biến chứng thường gặp như phù phổi, suy thận, bong nhau, xuất huyết gan, khó thở và tai biến mạch máu não... làm tăng tỷ lệ tử vong cho mẹ.

Có thai cảnh giác với tụ máu tại gan, vỡ gan

Bệnh hiếm gặp, là biến chứng của tiền sản giật và hội chứng HELLP. Tử vong mẹ và con rất cao. Siêu âm bụng, chụp CT bụng giúp phát hiện sớm tụ máu trước khi gan vỡ. Điều trị chỉ là giữ gìn, bảo tồn. Nếu mẹ qua khỏi ở lần mang thai này, không nên mang thai trở lại vì bệnh có thể tái phát.

Nguy cơ mắc viêm gan siêu vi ở thai phụ

Thai phụ có nguy cơ bị nhiễm siêu vi A, B, C. Ngoài ra, thai phụ dễ nhiễm siêu vi E hơn (nguy cơ lên đến 18% trong khi ở người bình thường chỉ 2%). Viêm gan siêu vi E lây truyền qua tiếp xúc miệng - hậu môn, nguồn nước nhiễm, ít lây truyền từ người sang người nhưng lại truyền từ mẹ sang con. Bệnh có thể diễn tiến không triệu chứng cho đến các trường hợp viêm gan tối cấp. Hậu quả là sẩy thai, thai chết lưu và chết sơ sinh.

TS. BS. Lê Tuyết Hoa
Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, TP. HCM
Tạp chí Sức Khỏe

Viêm lộ tuyến tử cung: Lành nhưng đừng xem nhẹ!

Tạp Chí Sức Khỏe |

(Sức Khỏe- khoe24h) Viêm lộ tuyến cổ tử cung là một trong những bệnh viêm nhiễm phụ khoa thường gặp ở chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Đây là tổn thương lành tính nhưng có thể gây khó chịu cho các chị em do tiết dịch âm đạo nhiều.

6 dấu hiệu báo nguy trong thai kỳ mẹ bầu cần biết

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Tưởng là biểu hiện bình thường trong thai kỳ, nhiều thai phụ đã bỏ qua những dấu hiệu báo nguy cho mẹ. Điều này có thể ảnh hưởng đến bé và khiến sức khỏe của cả mẹ lẫn con gặp nguy hiểm.

Phụ nữ nên có con ở độ tuổi nào ?

Bác sĩ Hồ Mạnh Tường (FB) |

Rất nhiều phụ nữ không biết điều này. Phụ nữ càng lớn tuổi thì số trứng trên 2 buồng trứng càng giảm dần và chất lượng trứng cũng giảm, tỉ lệ trứng bất thường tăng.

Lời khuyên của bác sĩ: Để con chào đời khoẻ mạnh

Bác sĩ Lê Tiểu My - BV Mỹ Đức TPHCM |

Mối quan tâm hàng đầu của các bà mẹ mang thai là làm sao để con chào đời khoẻ mạnh. Lúc không có thai, có thể chuyện ăn uống với bạn được xếp thứ yếu, nhưng khi mang thai, việc ăn uống bỗng trở nên “tối quan trọng”...

Đúng sai chuyện tránh thai và mang thai

An Quý - Tạp chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe -Tắm nước nóng trước khi “quan hệ” là phương pháp ngừa thai; rửa vùng kín sau khi “gần gũi” sẽ không có bầu; “yêu” dưới nước cũng là một cách ngừa thai... Những quan điểm này đúng hay sai?

"Chuyện ấy" đúng thời điểm vẫn không có thai là vì sao?

Tạp chí Sức Khỏe (Theo GĐXH) |

Với nhiều cặp vợ chồng đã cố gắng canh đúng thời điểm để làm "chuyện ấy" mà vẫn không có thai. Nguyên nhân do đâu?

Bác sĩ mách bạn các dấu hiệu nhận biết có thai

|

(Sức Khỏe- khoe24h) Làm sao để biết bạn đã mang thai, nhất là ở những giai đoạn sớm? Đây là câu hỏi mà nhiều chị em mong muốn được giải đáp, nhất là với các bạn trẻ, chưa có kinh nghiệm về thai nghén hay còn mù mờ về sức khỏe sinh sản.

Hen suyễn có gây nguy hiểm cho thai phụ?

|

Vợ tôi bị hen suyễn từ bé, nay đã 28 tuổi và đang mang thai con đầu lòng tháng thứ 4. Tôi nghe nói, trong thai kỳ mà bị hen suyễn rất nguy hiểm. Vợ tôi cần làm gì để kiểm soát căn bệnh này?

Ăn đu đủ có gây sảy thai?

|

Em nghe nói có thai không nên ăn đu đủ vì nó gây sảy thai. Vì sao như vậy ạ? Ngoài đu đủ, bà bầu cần kiêng ăn những món gì nữa?

Bị chuột rút có phải do thiếu can-xi?

|

Tôi đang có thai ở tháng thứ 5-6. Mấy hôm nay, thỉnh thoảng tôi bị chuột rút khi đang ngủ. Nhiều người cho rằng tôi bị thiếu can-xi. Mong bác sĩ giải thích giùm. Nếu bị thiếu can-xi, tôi phải bổ sung bằng cách nào?

“Yêu” khi bầu bí và ở cữ?

|

Trong thực tế có nhiều trường hợp người chồng ngoại tình trong thời gian vợ mang thai hoặc sau đẻ, khi vợ đang ở cữ.

Chăm sóc sức khỏe trước khi mang thai

|

Là những chăm sóc được thực hiện trước khi mang thai (preconceptional care), khác với chăm sóc trước sanh khi đã có thai (antenatal care).