Dinh dưỡng đúng cho người lớn tuổi

|

Sức Khỏe - Với người lớn tuổi, ăn uống đôi khi là gánh nặng. Bệnh tật, sức khỏe giảm sút, răng yếu... làm thay đổi nhu cầu, khẩu vị, khả năng hấp thu, thói quen ăn uống của họ.

Bạn đừng ngạc nhiên khi lớn tuổi, ông bà, cha mẹ mình bỗng dưng thay đổi sở thích ăn uống. Thật ra, đây là biểu hiện bình thường của tuổi già mà ai cũng phải trải qua.

Thức ăn cho ngời lớn tuổi cần nấu chín kỹ và mềm.
Thức ăn cho người lớn tuổi cần nấu chín kỹ và mềm.

Bỗng dưng thay đổi thói quen ăn uống

Gần đây, bạn cảm thấy vất vả khi chuẩn bị bữa ăn cho ông bà, bố mẹ? Món canh vẫn luôn được khen ngon, bây giờ bị chê thậm tệ? Hay mới ăn lưng chén cơm, người lớn đã buông đũa hoặc luôn phàn nàn món này nhạt, món kia ngọt... Tất cả những vấn đề trên chỉ là dấu hiệu bình thường về sự thay đổi thói quen ăn uống của tuổi già.

Việc thay đổi khẩu vị, sở thích là do sự lão hóa khiến hệ tiêu hóa, vị giác, khướu giác hoạt động bị giảm sút. Răng yếu nên sức nhai cũng giảm. Thậm chí, có cụ mất hết răng phải dùng răng giả. Bên cạnh đó, người già hoạt động ít nên nhu cầu dinh dưỡng giảm.

Đó là chưa kể, đa số họ thường mang các bệnh như: tim mạch, huyết áp, xương khớp, gan, mật, thận... phải uống thuốc thường xuyên. Những điều này càng khiến khẩu vị giảm sút, sự tiêu hóa chậm, khẩu phần, thực phẩm bị hạn chế... Do vậy, các cụ thường khó tính trong ăn uống.

Những lúc này, con cháu cần hiểu, quan tâm chăm sóc, giúp họ thực hiện chế độ dinh dưỡng tốt hơn.

Ăn ít và nhiều bữa hơn

Phải chiều theo ý của ông bà nhưng đồng thời khéo léo pha trộn hoặc thay đổi cách chế biến để bữa ăn đủ chất dinh dưỡng
Phải chiều theo ý của ông bà nhưng đồng thời khéo léo pha trộn hoặc thay đổi cách chế biến để bữa ăn đủ chất dinh dưỡng
Mục đích dinh dưỡng của người cao tuổi quan trọng nhất là có mức cân nặng hợp lý để duy trì sức khỏe. Ngoài ra, cần giúp họ không thừa cân, béo phì, hạn chế tối đa nguy cơ mắc các chứng bệnh mạn tính như: đái tháo đường, cao huyết áp, loãng xương... Muốn vậy, cần thực hiện tốt các vấn đề sau:

- Do khả năng tiêu hóa kém nên hãy chia nhỏ khẩu phần ăn cho người lớn tuổi và mỗi bữa nên dùng ít lại. Ngoài ba bữa chính, nên sắp xếp để họ ăn thêm những bữa phụ.

- Trong bữa chính, cần cung cấp đủ các thực phẩm chính như: chất bột đường (ăn ít cơm, thay vào đó là khoai củ, ngũ cốc nguyên cám), chất đạm (thịt, cá, trứng), chất béo (dùng dầu thực vật như: dầu nành, dầu mè và mỡ cá vài lần trong tuần để nhận thêm các a-xít béo thiết yếu có lợi cho tim mạch), rau xanh, trái cây.

Cần uống ít nhất 1 ly sữa mỗi ngày, nhất là loại sữa ít béo, ít đường.

Giúp người già ăn nhiều hơn

Khẩu vị, thói quen, sức khỏe... thay đổi nên khả năng ăn uống của người lớn cũng thay đổi. Vì vậy, nên chú ý trong việc chọn thức ăn, cách nấu và cả sự khéo léo của người chăm sóc.

• Chọn thực phẩm

Để cung cấp đạm, có thịt, cá, trứng... Nên chọn nấu cá thường xuyên hơn vì ăn nhiều thịt sẽ khiến người lớn tuổi thấy ngán và loại thực phẩm này còn khó nhai.

Cá mềm, dễ ăn và tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, lưu ý chọn cá không có xương nhỏ để tránh các cụ bị hóc xương. Chúng ta thường kiêng mỡ khi nấu cho các bậc lão niên (ví dụ: thịt kho thường chọn nạc, không cho chút mỡ nào vì sợ tăng cholesterol, cao huyết áp...).

Thế nhưng, có người lại chỉ thích ăn thịt ba chỉ hay mỡ. Căn cứ thực tế sức khỏe, nếu có thể, nên thỏa mãn sở thích của người già ở mức độ chấp nhận được. Chọn thực phẩm cho họ cần theo tiêu chí tốt cho sức khỏe nhưng không nên quá áp đặt.

• Cách nấu

Thức ăn cần nấu chín kỹ và mềm. Do răng yếu, sức nhai không còn nên họ không thể dùng thức ăn nấu vừa chín tới. Đa số mọi người cho rằng, người già không thể dùng thức ăn cứng, ví dụ gà, vịt nên dành phần thịt, gan cho họ.

Nhưng, dù răng yếu, các cụ vẫn thích ăn những phần cứng có xương, sụn cho đỡ ngán. Vì thế, hãy dành phần ngon ấy nấu kỹ chứ không nên chỉ chọn toàn thịt.

Rau cải cung cấp vitamin và chất xơ, rất cần cho người lớn tuổi. Tuy nhiên, có những loại khó ăn với người già vì dai hoặc có nhiều xơ. Khi chọn rau cải, nên chọn loại non, mềm (như: rau dền, mồng tơi...) và luộc kỹ.

Ngoài ra, củ quả như: bí đỏ, bí xanh, bầu, cà rốt, su su... là những loại củ rất dễ ăn khi nấu mềm.

Rau muống, rau lang, ngọn bí, đậu cô-ve, củ dền là các loại rau, củ khó ăn với người lớn tuổi, nên hạn chế dùng.

• Sự khéo léo của người chăm sóc

Người già cũng như trẻ con, không thích bị áp đặt mà muốn được tự chọn lựa. Vì vậy, thay vì khó chịu khi ông bà kiên quyết không ăn món này hay chỉ muốn món kia, nên giải thích rõ ràng, nhỏ nhẹ.

Nên có sự thay đổi trong các bữa ăn mỗi ngày để tránh gây ngán. Thức ăn cần cắt nhỏ, nấu chín mềm, có súp, nước canh. Tuy nhiên, không nên xay nhuyễn (nếu không cần thiết) vì sẽ làm mất hương vị.

Đôi khi người già có thói quen ăn uống khác lạ như thích dùng thường xuyên một vài món và ăn từ ngày này qua ngày khác. Đừng bối rối hay lo lắng! Đây là do nhu cầu của cơ thể. Người già cũng thèm ăn món gì đó đến khi cơ thể bão hòa, họ sẽ không dùng nữa.

Để giải quyết vấn đề này, trước hết, phải chiều theo ý của ông bà nhưng đồng thời khéo léo pha trộn hoặc thay đổi cách chế biến để bữa ăn đủ chất dinh dưỡng.

Với người già ít uống nước, cần nhắc nhở họ uống thường xuyên, không nên đợi khát mới uống. Cần lưu ý việc cung cấp đủ nước uống hàng ngày để phòng ngừa táo bón, nhiễm trùng tiểu, sỏi thận... Nếu ông bà chỉ thích nước ngọt, có thể thay đổi bằng việc cho họ uống nước ép trái cây hoặc sinh tố.

Tư vấn chuyên môn: 
BS. CK1. Đào Thị Yến Thủy
Theo Tạp chí Sức khỏe

6 thói quen uống nước không tốt cho sức khỏe

Tạp chí Sức Khỏe (TH) |

Thường xuyên uống nước tốt cho sức khỏe, tuy nhiên không phải uống thế nào cũng tốt. Hãy xem 6 cách uống nước không tốt cho sức khỏe dưới đây.

7 mẹo đơn giản để ăn ít mà không thấy đói

Tạp chí Sức Khỏe (VNE) |

Trước khi ăn nên uống mộc cốc nước lọc lớn, chọn đĩa có màu sắc tương phản với thức ăn... giúp bạn ăn ít hơn.

8 thực phẩm bảo vệ bạn khỏi những cơn đau tim

Tạp chí Sức Khỏe (Sống Khỏe) |

Bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu hiện nay, bạn có thể ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tim mạch bằng cách bổ sung những thực phẩm dưới đây.