Chế độ dinh dưỡng cho người bị ung thư

|

Sức Khỏe - Chán ăn, suy kiệt là những vấn đề rất phổ biến ở bệnh nhân ung thư.Sự phát triển của các khối u ác tính làm tăng tiêu hao năng lượng và cũng làm giảm khả năng hấp thu các dưỡng chất, làm người bệnh tăng nguy cơ sụt cân, suy dinh dưỡng

Nếu không có biện pháp điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý,cơ thể người bệnh sẽ ngày càng suy yếu, giảm sức đề kháng. Người bệnh dễ bị nhiễm trùng, vết thương lâu lành, kéo dài thời gian hồi phục và nguy cơ tử vong cao.

Ảnh hưởng từ liệu trình điều trị

Chế độ dinh dưỡng cho người bị ung thư, dinh dưỡng hợp lý cho người bị ung thư, bị ung thư nên ăn gì
Các liệu pháp điều trị ung thư ảnh hưởng không ít đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh.
Các liệu pháp điều trị ung thư ảnh hưởng không ít đến tình trạng dinh dưỡng của người bệnh. Sau phẫu thuật hay từng đợt hóa trị, xạ trị người bệnh thường bị khô miệng, viêm họng, khó nuốt nên thường chán ăn. Có khi còn bị buồn nôn, tiêu chảy, táo bón, tâm trạng lo âu thậm chí bị trầm cảm.Chế độ ăn uống hợp lý sẽ đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho người bệnh.Giúp ngăn ngừa sụt cân, duy trì được cơ thể khỏe mạnh, đồng thời cũng giúp bệnh nhân đủ điều kiện tiếp nhận các liệu pháp điều trị mới và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thông thường, ăn uống bằng đường miệng là cách cung cấp năng lượng và dưỡng chất tốt nhất. Tuy nhiên một số bệnh nhân bị ung thư đường tiêu hóa hoặc do bị ảnh hưởng bởi điều trị, nhất là xạ trị tại vùng đầu,mặt, cổ sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đảm bảo dinh dưỡng bằng đường miệng. Với những người bệnh này cần có sự hỗ trợ nuôi ăn qua ống thông hay sử dụng thêm các dịch truyền tĩnh mạch để đảm bảo năng lượng và dưỡng chất trong giai đoạn đầu hay thời điểm cần thiết.

Lời khuyên khi ăn uống

Chế độ dinh dưỡng cho người bị ung thư, dinh dưỡng hợp lý cho người bị ung thư, bị ung thư nên ăn gì
Trung bình mỗi ngày nên ăn 300400g rau tươi sạch an toàn và 200-250g trái cây tươi các loại.
 
Người bệnh cần ăn đầy đủ các loại thực phẩm tự nhiên chứa đủ các dưỡng chất như tinh bột,đạm, béo, vitamin và khoáng chất. Nên ăn nhiều cá, các loại rau quả tươi, tránh ăn nhiều thịt đỏ, thịt mỡ và thức ăn có nhiều đường, uống đủ nước.Dưới đây là một vài lời khuyên giúp các bệnh nhân bị ung thư ăn ngon miệng hơn và đảm bảo đủ dinh dưỡng:

- Nhóm đạm: Nguồn thực phẩm có lợi là cá. Nên cân đối giữa nguồn đạm thực vật và động vật, có thể xen kẽ các loại thịt gia cầm (nên ăn thịt nạc bỏ da), trứng và các loại hải sản (tôm,mực, nghêu, sò...).Các loại thịt đỏ như heo, bò nên ăn ít hơn nhưng cũng cần để bổ sung thêm các khoáng chất như sắt, kẽm.

- Nhóm béo: Nên ăn các loại dầu thực vật như dầu nành, mè, ô-liu... Có thể bổ
sung nguồn năng lượng từ thực phẩm giàu chất béo khác như phô-mai, đậu phộng, bơ đậu phộng, sốt mayonnaise.

- Nhóm tinh bột: Nên ăn loại ngũ cốc còn nguyên cám như gạo, lúa mạch, lúa mì, khoai bắp. Nên tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều đường như nước ngọt, bánh ngọt nướng, các thức ăn nhanh.

- Rau và các loại trái cây tươi như táo, lê, ổi, chuối, nho, cam đu đủ,… là nguồn thực phẩm có nhiều vitamin có lợi cho sức khỏe cần được ăn đủ. Trung bình mỗi ngày nên ăn 300400g rau tươi sạch an toàn và 200-250g trái cây tươi các loại.

- Về cách chế biến, tốt nhất nên chọn hình thức nấu, luộc, kho,hấp tốt hơn là chiên, nướng.Đối với người bệnh sau xạ trị hoặc hóa trị bị giảm tiết nước bọt, họng bị khô đau thậm chí bị nhiễm trùng răng miệng khiến người bệnh chán ăn cần được khắc phục bằng cách:Thức ăn nên được nấu mềm hoặc nghiền; Ăn các món có nhiều nước như bún, miến,cháo; Có thể chế biến thành các loại súp (rau củ, cá, thịt),chú ý độ dinh dưỡng cao; Có thể sử dụng thêm nước sốt trong bữa ăn, uống các loại sữa nguyên kem vào các bữa xế để bổ sung năng lượng; Nên cho người bệnh uống nhiều nước mỗi ngày, ăn trái cây tươi ướp lạnh hoặc nước ép rau củ để lạnh hoặc mát.

Chế độ dinh dưỡng cho người bị ung thư, dinh dưỡng hợp lý cho người bị ung thư, bị ung thư nên ăn gì
Đa dạng các loại thực phẩm, nhất là các loại rau củ tươi, tự nhiên, chia làm nhiều bữa ăn mỗi ngày sẽ giúp kích thích ăn uống với những bệnh nhân bị ung thư.

Thực phẩm nên tránh

Tránh uống các loại nước chứa nhiều đường như nước ngọt,nước ép trái cây đóng hộp có đường hoặc thức uống có caffeine, bia rượu. Tránh sử dụng các thực phẩm cay nồng, nhiều gia vị hay thức ăn quá cứng, khó nuốt. Một số thực phẩm dễ gây đầy hơi như các loại đậu, đậu Hà Lan, bắp cải, bông cải, các loại rau mầm, dưa leo thì người bệnh nên tránh.Nếu người bệnh hay bị buồn nôn, nôn nên chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ. Thường bữa ăn sáng có thể nhiều hơn,chiếm 1/3 tổng thức ăn trong ngày. Tránh chế biến nhiều dầu mỡ, gia vị cay nồng kích thích tiêu hóa.Để khắc phục tình trạng táo bón có thể cho người bệnh ăn thực phẩm có hàm lượng chất xơ cao như rau, ngũ cốc còn nguyên cám, khoai, bắp, đu đủ, cam ăn luôn xác múi. Ngoài ra, nếu có thể nên vận động thường xuyên, thể dục, đi bộ mỗi ngày.

 

. BS. CKI. Nguyễn Thị Ánh Vân
Phó Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng
Trung tâm Dinh dưỡng, TP. HCM
Tạp chí Sức Khỏe