Chấn thương sọ não: cứ lễ, tết lại tăng

|

Theo thống kê của các bệnh viện, cứ vào dịp lễ, tết, bệnh nhân bị chấn thương sọ não lại gia tăng đáng kể. Phần lớn trường hợp là do tai nạn giao thông gây ra.

Chấn thương sọ não thường gây đau đớn và để lại nhiều dư chấn nặng nề cho bệnh nhân cũng như rất tốn kém khi điều trị.

Có rất nhiều nguyên nhân gây chấn thương sọ não, song có khoảng 90% là do tai nạn giao thông. Điển hình nhất là người điều khiển phương tiện giao thông thường trong tình trạng say rượu.

Chỉ vì "ma men" đưa lối

Chấn thương sọ não, chấn thương sọ não do tai nạn xe, chấn thương sọ não này lễ tết, các loại chấn thương ở não, chấn thương sọ não khi sai rượu, cách sơ cứu chấn thương sọ não
Sau khi đã sử dụng rượu, bia, vỏ não của người điều khiển phương tiện sẽ bị ức chế, tinh thần không minh mẫn, tầm quan sát hạn chế, dẫn tới tình trạng khó kiểm soát tay lái.
Theo PGS. TS. BS. Dương Minh Mẫn, Trưởng khoa Chấn thương sọ não, Bệnh viện Chợ Rẫy, hiện nay, cứ vào dịp lễ, tết, có trên 20% trường hợp chấn thương sọ não do người tham gia giao thông say xỉn. “Đối với những  trường  hợp này, bệnh nhân ở trạng thái tâm thần không ổn định, u mê, bị kích thích, gia đình thường nghĩ bệnh nhân ngủ say do rượu trong khi máu tụ trong não đang diễn tiến, hậu quả là bệnh nhân không bao giờ tỉnh nữa (tử vong) hoặc được đưa đến bệnh viện trong tình trạng quá trễ…”, PGS. TS. BS. Dương Minh Mẫn nói.

Bên cạnh đó, sau khi đã sử dụng rượu, bia, vỏ não của người điều khiển phương tiện sẽ bị ức chế, tinh thần không minh mẫn, tầm quan sát hạn chế, dẫn tới tình trạng khó kiểm soát tay lái, không xử lý được các tình huống khi tham gia giao thông nên rất dễ xảy ra tai nạn.

Do mũ bảo hiểm dỏm

Chấn thương sọ não, chấn thương sọ não do tai nạn xe, chấn thương sọ não này lễ tết, các loại chấn thương ở não, chấn thương sọ não khi sai rượu, cách sơ cứu chấn thương sọ não
Đã có không ít người bị chấn thương sọ não vì sử dụng các loại nón bảo hiểm rẻ tiền
.
Đã có không ít người bị chấn thương sọ não vì sử dụng các loại nón bảo hiểm rẻ tiền. PGS. TS. BS. Dương Minh Mẫn đã nhiều lần cảnh báo, những chiếc mũ có giá chỉ khoảng 25.000-70.000 đồng thì khó có tác dụng bảo vệ vùng đầu. Bởi lẽ, lớp xốp nằm phía trong có tác dụng hấp thu lực, nhưng những chiếc nón rẻ tiền thường được dùng các loại xốp sản xuất thùng đựng trái cây, đồ điện tử… Khi người tham gia giao thông bị ngã, đầu đập xuống đất, lớp xốp kém chất lượng không có tác dụng hấp thu lực, dẫn đến chấn thương nặng giống như người không đội mũ bảo hiểm.

 

Những con số… biết nói

Chấn thương sọ não gây ra những nguy cơ đáng sợ và nặng nề như: chảy máu bên trong hộp sọ, dập não, sưng phù não làm thể tích gia tăng trong khi hộp sọ không còn khả năng giãn nở, do đó rất dễ tử vong. Ở Việt Nam, tuy chưa có số liệu thống kê đầy đủ nhưng cứ vào những dịp lễ, tết, số người bị chấn thương  sọ não do tai nạn giao thông lại gia tăng. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, mỗi ngày Khoa Cấp cứu chỉ tiếp nhận khoảng 30 đến 50 trường hợp bị tai nạn giao thông. Nhưng đến những ngày lễ, tết, số vụ tăng gần gấp đôi, trong đó đa phần bị chấn thương sọ não.

Một số thương tổn chính trong chấn thương sọ não

Chấn thương sọ não, chấn thương sọ não do tai nạn xe, chấn thương sọ não này lễ tết, các loại chấn thương ở não, chấn thương sọ não khi sai rượu, cách sơ cứu chấn thương sọ não
Tổn thương do chấn thương sọ não có nhiều dạng.

Khối máu tụ ở khoang ngoài màng cứng cấp tính: Chủ yếu là do tổn thương động mạch màng não giữa. Nạn nhân tỉnh táo hoàn toàn sau tai nạn nhưng mất hoặc giảm nhanh ý thức sau vài giờ. Đồng tử một bên giãn (thường cùng với bên bị tổn thương). Liệt nửa người (đối diện với bên bị tổn thương). Với loại tổn thương này, bệnh nhân có thể phục hồi hoàn toàn sau mổ (càng sớm càng tốt).

Máu tụ dưới màng cứng: Khối máu tụ trong não giữa màng cứng và vỏ não, hình thành do đứt tĩnh mạch bắc giữa vỏ não và màng cứng kèm theo dập não ở cực trán và cực thái dương do cơ chế chấn động khi bị té xe. Nạn nhân thường mất hoặc giảm tri giác ngay sau tai nạn, đồng tử một bên giãn (cùng bên bị tổn thương) và có thể bị liệt nửa người (đối diện với bên bị tổn thương).

Máu tụ trong não: Thường có các dấu hiệu như máu tụ dưới màng cứng. Đây là loại tổn thương nặng. Tỷ lệ thần kinh và di chứng để lại rất cao.

Một số tổn thương khác: vỡ nền sọ (thâm tím xung quanh mắt, bầm tím ngay sau tai); dò dịch não chảy qua tai hoặc qua mũi; chấn động não (mất ý thức thoáng qua vài phút ngay sau khi bị tai nạn, sau đó bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo); lún sọ (xương sọ bị vỡ, lõm xuống).

Cách sơ cấp cứu

Khi bị ngã, phải nghĩ ngay đến chấn thương sọ não nếu thấy những dấu hiệu sau: da đầu sưng hoặc chảy máu, đau đầu nhiều hoặc ít, buồn nôn ói mửa, hôn mê hoặc không hôn mê. Cần đưa ngay nạn nhân đến trung tâm cấp cứu gần nhất. Trong khi sơ cứu, cần lưu ý đặt nạn nhân nằm nghiêng để đờm và máu dễ chảy ra ngoài, tránh tắc nghẽn đường hô hấp. Phải giữ cột sống thẳng cho đến khi tới bệnh viện, vì gập cột sống có thể làm nạn nhân ngưng thở đột ngột, tổn thương cột sống, tủy sống nặng thêm. khi da đầu chảy máu, có mô não lồi ra, không nên dùng bất cứ vật gì để băng ép, không gỡ vật gì ra khỏi vết thương trước khi đến bệnh viện. ngoài ra, chấn thương sọ não gây ra những biến chứng vô cùng nguy hiểm, vì vậy, yếu tố thời gian là vô cùng quan trọng, bệnh nhân cần được cấp cứu càng sớm càng tốt.

Tư vấn chuyên môn:
PGS. TS. BS. DươnG Minh Mẫn
.Yến  Thư (thực hiện)

Tạp chí Sức Khỏe