Cẩn thận với nước hàng rong

|

Trong khi đi chơi, du lịch, chuyện ghé đâu đó để “kiếm cái bỏ bụng” là chuyện thường và nhiều người tỏ ra thờ ơ với vấn đề vệ sinh, an toàn.

Nếu có chút quan tâm thì cũng “chăm chăm” vào các món ăn mà… bỏ quên một thứ cũng nguy hiểm không kém: các loại nước uống.

Theo nhận định của các chuyên gia y tế, chất lượng vệ sinh các loại nước giải khát như: nước cam, nước sâm, sữa đậu nành, rau má… tại các quán hàng rong rất kém vệ sinh. Người dùng những loại nước uống này có nguy cơ nhập viện.

Những nước uống được pha thêm nước lã

Nước hàng rong, những nguy hiểm của nước hàng rong, nước hàng rong có hợp vệ sinh, những mối đe dọa khi uống nước hàng rong

Nấu đậu nành cực lắm, nếu không pha thêm nước lã vào thì không có lời.

“Làm vậy mới có lời” là “bỏ nhỏ” của những chủ quán hàng rong, quán cóc lề đường. Vì theo họ, để nấu được một thùng sữa đậu nành hay một nồi nước sâm chất lượng… thì rất mất thời gian và tốn kém. Chị Ngọc Huệ, chủ một xe bán nước trên Quốc lộ 50 (Bình Chánh, TP.HCM) truyền nghề: “Nấu đậu nành cực lắm, nếu không pha thêm nước lã vào thì không có lời. Có khi đông khách quá làm không kịp, pha tỷ lệ sữa/nước gần 1/15“. Còn theo “tiết lộ” của những người bán hàng rong khác, một kí đậu nành có thể làm ra 15-20 lít sữa đậu nành. Trong khi đó, theo công thức làm sữa đậu nành đạt chuẩn, cứ 400g đậu nành mới làm ra 1 lít sữa.

Giống như đậu nành, nấu nước sâm cũng có “công thức” pha chế tương tự. Khi được hỏi vì sao không dùng nước sôi để pha thay vì dùng nước lã, một người bán hàng đã trợn mắt: “Bà điên à, củi lửa, xăng dầu, gas… cái gì cũng đắt. Mà nước lã còn không có thời gian pha, lấy đâu thời gian nấu nước sôi. Mà trước giờ có ai đến hàng của tôi để mắng vốn đâu. Sôi sục gì chi cho phức tạp!“.

Không chỉ pha nước lã, những người bán hàng còn pha đường hóa học vào nước sâm, nhiều lắm thì cũng chỉ pha một lượng nhỏ đường thùng cho có mùi đường. “Một ly nước sâm chỉ 2.000-3.000 đồng, nếu làm cái gì cũng đòi nguyên liệu chất lượng hết có nước húp cháo”, một chủ quán cóc tại khu công nghiệp Tân Tạo, huyện Bình Tân nói.

Không chỉ thế, nhìn cách pha chế nhiều loại nước giải khát như: rau má, nước cam, mía, trà đá… mà đáng lo ngại. Có người mua rau má tại chợ về, chỉ rửa qua loa rồi bỏ vào xay, có người còn không kịp làm thao tác đó.

Không đảm bảo vệ sinh, an toàn từ “đầu vào”

Nước hàng rong, những nguy hiểm của nước hàng rong, nước hàng rong có hợp vệ sinh, những mối đe dọa khi uống nước hàng rong
Hiện nay, thị trường nước uống vỉa hè vẫn còn bị sao nhãng, chưa được cơ quan nào giám sát, kiểm tra.

Trên thực tế, có nhiều loại nước ép trái cây cũng chỉ bán với giá từ 1.000-2.000 đồng  mỗi ly. Sở dĩ nó có giá rẻ “bèo” là do các thứ nguyên liệu pha nước giải khát này bán đầy ở các chợ với đủ loại, từ bột cam, chanh, tắc, dâu, đào, ca cao, bưởi… mà giá bán chỉ từ 3.000-4.000 đồng/ gói (mỗi gói pha được hàng chục ly). Những loại bột này thường không có địa chỉ, tên cơ sở sản xuất, bảng công bố thành phần…

Theo quan sát của Sức Khỏe, những loại nước ép trái cây như cam, bưởi thường thu hút khá nhiều khách. Tuy nhiên, có nhiều điểm chỉ ép trái cây tượng trưng còn thực chất là pha từ loại bột trên. Ông Nguyễn Xuân Mai – nguyên Phó viện trưởng Viện Vệ sinh y tế công cộng TP.HCM, cho biết: “Hiện nay, thị trường nước  uống  vỉa hè vẫn còn bị sao nhãng, chưa được cơ quan nào giám sát, kiểm tra. Vì vậy, chất lượng và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm khó mà đảm bảo”.

Nhúng sơ sơ, mầm bệnh tha hồ lây lan

Cứ cho rằng những thức uống vỉa hè như: sữa đậu nành, nước mía, nước ép trái cây… được vệ sinh hoàn toàn ngay ở những khâu đầu tiên nhưng khi nhìn vào “hoạt động” buôn bán của các chủ hàng, người ta không khỏi rùng mình. Có hàng nước chỉ “trang bị” vỏn  vẹn  một thùng nước nhưng được dùng để rửa ly từ sáng đến chiều tối. Chưa hết, thời gian gần đây, nhiều người đã chuyển sang sử dụng ly nhựa để bán nước. Song, nếu khách nào bỏ ly nhựa lại, chủ hàng nhúng “sơ” vào nước rồi dùng tiếp. Tương tự là các loại ống hút. Ống hút lăn lóc dưới bụi bẩn hay bị ruồi bâu đen kịt, một lát sau được chủ quán cầm cả bó, nhúng sơ sịa vào thau nước đen ngòm, giũ giũ vài cái rồi cắm vào ống dùng để bán tiếp. Người mua nước cứ vô tư hút lấy hút để mà không biết rằng, chiếc ống hút đang chứa một ổ vi khuẩn.

Có thể bị ung thư gan do dùng... sữa đậu nành

Nước hàng rong, những nguy hiểm của nước hàng rong, nước hàng rong có hợp vệ sinh, những mối đe dọa khi uống nước hàng rong
Phần lớn các trường hợp ngộ độc vì sữa đậu nành kém chất lượng điều trị tại trung tâm đều do tụ cầu vàng gây nên.

Có thể nói, một trong những loại nước uống mất vệ sinh bậc nhất là nước mía. Ông Mai nhận định: “Mía sau khi bóc vỏ đã đầy bụi đường, ruồi bám vào. Khi khách cần uống, chủ quán chỉ lấy mía ép chứ không rửa lại. Ruồi bâu, kiến đậu đã đủ thấy rằng, mầm bệnh có thể lây lan, phát tán”. Tuy nhiên,  thứ nước  uống cần cảnh giác cao độ vẫn là sữa đậu nành. Theo Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế, sữa đậu nành đường phố là một trong 10 nhóm thực phẩm có nguy cơ gây ngộ độc cao. Còn theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, phần lớn các trường hợp ngộ độc vì sữa đậu nành kém chất lượng điều trị tại trung tâm đều do tụ cầu vàng gây nên. Ngoài tụ cầu vàng, aflatoxin là độc tố do nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus sản sinh ra trong đậu ẩm mốc rất độc và có thể gây ung thư gan. Vì vậy, nếu không hiểu điều này, mà nói uống  sữa đậu nành có thể bị ung thư gan, nhiều người sẽ cho là… hoang tưởng.

RÙNG MÌNH!

Mới đây, Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM cũng đã công bố, 90% mẫu sữa đậu nành không nhãn hiệu có chứa vi khuẩn trong một cuộc khảo sát rộng rãi về các sản phẩm sữa, trong đó có sữa đậu nành. Còn tại Hà Nội, Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cũng đã từng công bố trên 70% số sữa đậu nành đang tiêu thụ tại Hà Nội có xuất xứ từ các cơ sở tư nhân, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Kết quả kiểm tra vi sinh của các mẫu phẩm sữa đậu nành đường phố do Trung tâm Dịch vụ phân tích thí nghiệm - Sở Khoa học công nghệ TP.HCM thực hiện và thông báo vào nửa cuối tháng 04-2009 cũng cho rằng, trong các mẫu đều có các loại vi sinh gây bệnh tiêu chảy: Vi sinh Bacillus cereus nhiều gấp 900 lần tiêu chuẩn cho phép; Coliform gấp 30.000 lần chỉ tiêu cho phép; E. coli gấp 250 lần cho phép; Tổng số nấm men mốc gấp 7 lần quy định cho phép; Tổng vi sinh vật hiếm khí gấp 6.800 lần cho phép.

 

. Phương Vy
Tạp chí Sức Khỏe