Làm cách nào để tăng cân an toàn

Tạp Chí Sức Khỏe |

(Sức Khỏe - khoe24h) Quay cuồng trong guồng máy công việc, học hành nên ăn uống thất thường, bị chứng khó hấp thu hành hạ hay chỉ đơn giản là do thói kén ăn, nhiều người bỗng trở thành “chiếc mắc áo di động”...

Trong khi nhiều người khốn khổ để “cai” những món ăn ưa thích hay những cơn thèm ăn khiến họ tăng cân không kiểm soát thì ngược lại, có những người đang “tuyệt vọng” vì cơ thể của họ mỏng manh, liêu xiêu, tưởng chừng chỉ một cơn gió nhẹ cũng có thể “cuốn” họ đi. Sự gầy gò khiến họ như bị thiếu sinh khí, kém tự tin, cơ thể uể oải, mệt mỏi và kèm theo một số hệ lụy khác. Họ muốn tăng cân phải làm sao đây?

»KHI NGƯỜI GẦY MUỐN TÌM TĂNG CÂN

Sang gia đình bạn trai dùng cơm, L. T. T. H (26 tuổi, nhân viên văn phòng, ngụ Q. 10, TP. HCM) hầu như cắn đũa cười gượng. Cô lúng túng vì trên bàn ăn có thịt lợn quay, canh chua cá điêu hồng, hẹ xào thịt bò, đều là những món mà cô không ăn được. Sau buổi ra mắt không suôn sẻ, tâm lý của H rất nặng nề: “Giờ biết làm sao, thân hình từ cha sinh mẹ đẻ đã thế”. Nhưng thương người yêu, cô thể hiện quyết tâm bằng cách tích cực ăn uống.

Sau một tháng, H bỏ cuộc. Cô thấm thía nỗi gian truân của “cuộc chiến” tăng cân. Muốn mập, cô phải ăn nhiều, ăn đồ béo nhưng ăn thì sẽ có chuyện. H liên tục bị tiêu chảy, bụng lúc nào cũng lục ục không yên, thỉnh thoảng lại quặn đau. Rốt cuộc, mỗi lần từ “ngôi phòng nhỏ” bước ra, cô như muốn lả đi. H bế tắc thật sự khi “nhà bên kia” không chấp nhận cưới một cô con dâu thấp bé, nhẹ cân chưa đầy 36kg. Lý lẽ của nhà bạn trai cô: “Ốm yếu quá, sợ không sinh con hay chăm sóc gia đình được”. Cô cũng không thể trách họ vì thực tế, các bác sĩ đã khuyến cáo, phụ nữ mang thai có cân nặng dưới 45kg sẽ gặp nhiều nguy hiểm khi sinh nở.

Áp lực công việc, học hành có thể là nguyên nhân khiến ăn uống thất thường dẫn tới thiếu cân
Áp lực công việc, học hành có thể là nguyên nhân khiến ăn uống thất thường dẫn tới thiếu cân

 

Với Đ. T, cậu sinh viên 21 tuổi, cao 1,7m nhưng chỉ nặng 43kg, tình hình còn tệ hơn. “Cây tre miễu” là biệt danh từ nhỏ của cậu. Vốn cao, lại gầy, cậu cứ đi khom lưng như con tôm nên vào đại học, cậu còn có thêm “nickname” nữa là “mít-tờ Tôm”. Nhiều lúc, trước mặt những cô bạn xinh đẹp, cậu bạn của T cứ oang oang: “Ê, mít-tờ Tôm” khiến cậu lại càng ngượng ngùng, xấu hổ. Để cải thiện tình hình, cậu tự lên thực đơn đặc biệt cho mình. Mỗi bữa ăn luôn đầy ắp các loại thịt, chả và thức ăn chiên xào. Đặc biệt, cậu rưới dầu mỡ lênh láng vào thức ăn. Ăn xong, cậu đi ngủ ngay lập tức. Thế nhưng, tình hình của cậu cũng chẳng cải thiện bao nhiêu. Trưa ăn nhiều quá, buổi tối, cậu lại không ăn được.

»NGƯỜI LỚN BỊ SUY DINH DƯỠNG: VÌ SAO?

Trong khi số lượng trẻ em đến khám vì suy dinh dưỡng có dấu hiệu giảm nhiều thì hiện tượng suy dinh dưỡng ở người lớn lại gia tăng. Số bệnh nhân đến khám tại Trung tâm Dinh dưỡng TP. HCM vì bị thiếu cân do kém hấp thu, stress, ăn uống thiếu cân bằng nhóm chất... chiếm khoảng 12-15% tổng số người bệnh đến khám về các vấn đề dinh dưỡng nói chung. Đối tượng bệnh nhân rất đa dạng: công nhân, viên chức, nội trợ, người gặp vấn đề căng thẳng do công việc, cuộc sống. Thông thường, họ chỉ đến khám sau một cơn bệnh làm cơ thể suy nhược. Họ rất dễ bị “đánh gục” bởi bệnh tật vì năng lượng dự trữ gần như không có và sức đề kháng yếu.

Nguyên nhân khiến họ thiếu cân cũng khá đa dạng nhưng có thể liệt kê, gồm: sinh hoạt không điều độ, thiếu kiến thức về dinh dưỡng, thiếu máu, giun sán, bệnh loét dạ dày, tá tràng, bệnh không hấp thu gluten (protein thực vật có nhiều trong các loại ngũ cốc), thiếu men tiêu hóa, tâm lý, công việc bận rộn dẫn đến tình trạng suy nhược kéo dài... Những nguyên nhân này cũng là hậu quả mà người thiếu cân có thể gặp phải.

Bác sĩ Đào Thị Yến Thủy, Chuyên viên Dinh dưỡng, Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc (Bình Dương) cho biết: “Đa số người thiếu cân thường có tâm lý dồn ép, cố ăn thêm để mong tăng cân. Đây là một sai lầm. Thực tế, tổng mức năng lượng trong ngày và trong tuần hấp thu được quan trọng hơn nhiều so với từng bữa một. Nghĩa là, một tuần ăn uống điều độ, đúng giờ, có tập thể dục nhẹ nhàng bao giờ cũng giúp cơ thể hấp thu tốt hơn so với việc cố ép ăn một bữa no nê, nặng bụng và không vận động để rồi bữa tối lại không ăn được gì”.

»CẦN TÌM ĐÚNG NGUYÊN NHÂN, KIÊN TRÌ TUÂN THỦ CHẾ ĐỘ ĐIỀU TRỊ

Điều đáng nói, nhiều người khốn khổ với chuyện cân nặng lại có kiến thức về dinh dưỡng. Họ biết chất nào tốt, cái gì nên ăn, cái gì không. Thế nhưng, họ không tìm được cách hợp lý để tổ chức cuộc sống cho mình và không đủ kiên trì để tuân thủ thực đơn. Khi cơ thể gầy gò, da nhợt nhạt, ăn uống khó khăn và sức đề kháng giảm, họ mới đi khám.

Để cải thiện cân nặng, cần kiên trì tuân theo chế độ dinh dưỡng hợp lý
Để cải thiện cân nặng, cần kiên trì tuân theo chế độ dinh dưỡng hợp lý

 

“Để có thể thấy cán cân nhích lên một chút, người có cơ địa kém hấp thu phải kiên trì thực sự, coi đây là một mục tiêu cần phấn đấu và có ý thức thực hiện nghiêm túc. Vấn đề của những người này là cần được tìm đúng nguyên nhân để có cách hỗ trợ thích hợp. Nhưng một vấn đề quan trọng không kém là sự hợp tác của mỗi người trong quá trình điều trị”, bác sĩ Yến Thủy nói thêm. Như L. T. T. H (nhân vật đã được đề cập đến ở đầu bài viết), là một ví dụ điển hình. Khi đã thất bại với việc tự mình thay đổi cách ăn uống, cô quyết định “thử lần chót”: đến gặp bác sĩ dinh dưỡng. Cô được biết, thân hình suy dinh dưỡng của cô là do hội chứng hấp thu kém vì thiếu men tiêu hóa, gây rối loạn chuyển hóa lipid và rối loạn hấp thu nhiều loại vitamin, chất đạm. Đồng thời, cô cũng không hấp thu đường lactose, vốn hay có trong sữa và các sản phẩm từ sữa. Sau hơn một tháng thực hiện chế độ ăn uống với thực đơn hợp lý, men tiêu hóa, men vi sinh và nhiều loại thuốc bổ hỗ trợ hấp thu dưỡng chất, lần đầu tiên trong đời H thấy chiếc cân trong góc nhà nhích qua con số 36 khi cô bước lên. Cô tự tin hơn mặc dù “hơi cực vì ngày phải ăn đến... 6 bữa, uống thuốc đúng giờ” (lời H chia sẻ). H còn cho biết, sau khi kiên trì áp dụng chế độ dinh dưỡng này, cô cảm thấy người lúc nào cũng tràn đầy năng lượng, không hay  cau có.

»TẠO THỰC ĐƠN DỰA TRÊN NHẬT KÝ ĂN UỐNG

Thiếu cân sẽ đẩy bạn vào nguy cơ thiếu chất, loãng xương, dễ bị nhiễm khuẩn, sức đề kháng kém, rối loạn men tiêu hóa... Hơn nữa, chẳng người nào hài lòng với thân hình “trước sau như một” của mình.

Thế nhưng, tăng cân là một “cuộc chiến” làm nhiều người nản lòng. Nguyên nhân đến từ chính những suy nghĩ sai lầm của họ. Rất nhiều người xem các loại sữa có năng lượng cao, sữa dành cho người gầy như “bảo bối” vì nghĩ rằng, cứ uống sữa đó, sẽ tăng cân. Thật ra, chúng chỉ là thực phẩm bổ sung và đòi hỏi phải kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý, có sự hỗ trợ của thuốc men. Khi đó, chúng mới phát huy tác dụng.

Có người còn quyết định dùng một loại thuốc tăng cân của Trung Quốc. Chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng, người dùng lên cân, da căng, ngủ nhiều, ăn rất nhiều. Tuy nhiên, “bi kịch” ở chỗ, loại thuốc này chứa corticoid làm tăng cân do trữ natri và đào thải kali khiến người sử dụng rơi vào tình trạng mặt béo bệu, giảm sức đề kháng, bị loét dạ dày, teo cơ...

Vì vậy, để duy trì chế độ ăn uống hợp lý dài lâu, điều quan trọng là phải tạo được thực đơn vừa đủ dưỡng chất vừa cân bằng với sở thích của bệnh nhân. Chẳng hạn, để bổ sung đạm, bác sĩ có thể cho bệnh nhân được linh hoạt lựa chọn các loại đậu, cá thay vì dùng thịt nếu bệnh nhân ghét món này. Chính vì vậy, mỗi người nên có một nhật ký ăn uống của riêng mình.

Theo bác sĩ Yến Thủy, “nếu kiên trì thực hiện theo thực đơn và uống thuốc đúng cách, giữ nhịp sinh hoạt điều độ, chỉ khoảng một tháng, cân nặng sẽ bắt đầu cải thiện”.

Sai lầm vì suy nghĩ: Ăn chất béo sẽ dễ tăng cân!

Tạp Chí Sức Khỏe |

Sức Khỏe - Nhiều người cho rằng, muốn giảm cân, phải nói “không” với chất béo và loại chúng ra khỏi khẩu phần ăn. Tuy nhiên, thực tế, nếu biết sử dụng hợp lý, chất béo còn có thể giúp bạn giảm cân. Bạn không tin? Hãy cùng Tạp chí Sức Khỏe tìm hiểu!

Bí kíp ăn uống để duy trì cân nặng

|

Bạn đã biết cách để cung cấp dinh dưỡng hợp lý? Trước hết, hãy hiểu thêm một chút về những món ăn bạn thường gặp hàng ngày và tự tính mức năng lượng cần thiết để duy trì thể trạng.

Làm sao để tăng cân?

|

Quay cuồng trong guồng máy công việc, học hành nên ăn uống thất thường, bị chứng khó hấp thu hành hạ hay chỉ đơn giản là do thói khảnh ăn, nhiều người bỗng trở thành "chiếc mắc áo di động", "que củi"...

Tâm trạng xấu có thể gây tăng cân

|

Chất béo trong cơ thể chúng ta bị ảnh hưởng bởi một chuỗi phức tạp các hoocmon được điều khiển bởi não và cơ thể. Khi các hoocmon này xáo trộn sẽ dẫn đến hiện tượng tim đập nhanh, huyết áp cao khi giận dữ, bao tử quặn lên…